રશિયા સામે ચાલી રહેલા યુદ્ધમાં યુક્રેન પોતાની વાયુસેનાને મજબૂત કરવા માટે એક મોટું પગલું ભરવા જઈ રહ્યું છે. ફ્રાન્સ સાથેના ઐતિહાસિક કરાર હેઠળ યુક્રેનને શરૂઆતમાં 16 રાફેલ મલ્ટીરોલ ફાઈટર એરક્રાફ્ટ મળશે. આ ડીલ યુક્રેનની વાયુસેનાના આધુનિકીકરણની દિશામાં અત્યાર સુધીની સૌથી મહત્વપૂર્ણ ડીલ માનવામાં આવે છે. યુક્રેન પ્રથમ વખત EU લાઇન ઓફ ક્રેડિટનો ઉપયોગ કરીને ફ્રેન્ચ રાફેલ ફાઇટર જેટ અને ફ્રાન્કો-ઇટાલિયન એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ્સ ખરીદી રહ્યું છે, બંને દેશોના રાષ્ટ્રપતિ કાર્યાલય દ્વારા જારી કરાયેલ સંયુક્ત નિવેદનમાં જણાવાયું છે. આ ડીલ હેઠળ યુક્રેનમાં જ પશ્ચિમી ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરીને મિસાઈલ બનાવવાની મંજૂરી પણ આપવામાં આવી છે.
100 વિમાનોની મોટી યોજના
કરાર અનુસાર, યુક્રેન શરૂઆતમાં 16 રાફેલ એરક્રાફ્ટનો ઓર્ડર આપશે. નવેમ્બર 2025માં જાહેર કરાયેલા કુલ 100 રાફેલના કાફલાનો આ પ્રથમ તબક્કો હશે. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે પ્રથમ ટેસ્ટ ફ્લાઈટ્સ 2028-29ની શરૂઆતમાં થઈ શકે છે. આ સમગ્ર સોદાને EU ના યુક્રેન સપોર્ટ લોન પ્રોગ્રામમાંથી ધિરાણ આપવામાં આવશે. ફ્રાન્સમાં યુક્રેનિયન પાયલોટ અને મિકેનિક્સની તાલીમ આગામી દિવસોમાં શરૂ થઈ શકે છે. તાલીમ પૂર્ણ થયા બાદ પ્રથમ ચાર રાફેલ વિમાન યુક્રેનને આપવામાં આવશે. બાકીના એરક્રાફ્ટને પછીના તબક્કામાં પહોંચાડવામાં આવશે.
હવાઈ સંરક્ષણમાં મહાન તાકાત
રાફેલ સિવાય યુક્રેન ચાર નેક્સ્ટ જનરેશન SAMP/T-NG એર અને મિસાઈલ ડિફેન્સ સિસ્ટમ ખરીદવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. યુક્રેન યુદ્ધના મેદાનમાં આ સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરનાર વિશ્વનો પ્રથમ દેશ બનશે. નવી સિસ્ટમના આગમન સુધી બે જૂની SAMP/T સિસ્ટમો તરત જ યુક્રેનને મોકલવામાં આવશે. આ સમગ્ર પગલું યુક્રેન અને કેટલાક યુરોપિયન દેશો દ્વારા સોમવારે શરૂ કરવામાં આવેલી મોટી હવાઈ સંરક્ષણ પહેલનો એક ભાગ છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય રશિયાની બેલિસ્ટિક મિસાઇલો અને ડ્રોન હુમલાઓ સામે ઓછી કિંમતની મજબૂત એન્ટી-બેલિસ્ટિક ક્ષમતા વિકસાવવાનો છે.
મિસાઇલ ઉત્પાદન મંજૂર
આ કરારમાં મિસાઈલ ટેક્નોલોજી ટ્રાન્સફર પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. ફ્રાન્સ અને ઇટાલીએ યુક્રેનમાં એસ્ટર 30 ઇન્ટરસેપ્ટર મિસાઇલના લાઇસન્સ ઉત્પાદનને મંજૂરી આપી છે. આ સિવાય ફ્રાન્સે AASM ગાઈડેડ બોમ્બ અને SCALP ક્રુઝ મિસાઈલના સ્થાનિક ઉત્પાદન માટે પણ પરવાનગી આપી છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આનાથી યુક્રેનનો સંરક્ષણ ઉદ્યોગ મજબૂત થશે અને ભવિષ્યમાં શસ્ત્રો પર વિદેશી નિર્ભરતા ઘટશે.
રશિયાના હુમલાનું દબાણ
તાજેતરના અઠવાડિયામાં રશિયાએ યુક્રેનિયન શહેરો અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલામાં વધારો કર્યો છે. આ હુમલાઓમાં ઘણા નાગરિકોના મોત થયા છે અને પાવર સિસ્ટમને ભારે નુકસાન થયું છે. આવી સ્થિતિમાં, યુક્રેન પર તરત જ તેની હવાઈ સંરક્ષણને મજબૂત કરવા અને ઇન્ટરસેપ્ટર મિસાઇલોની સપ્લાય વધારવાનું દબાણ નોંધપાત્ર રીતે વધી ગયું હતું. એવું માનવામાં આવે છે કે ફ્રાન્સ સાથેની આ નવી ડીલ યુક્રેનને હવાઈ અને મિસાઈલ સુરક્ષામાં મહત્વની ધાર આપશે. બીજી બાજુ, સંરક્ષણ નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે રાફેલ અને SAMP/T-NG સિસ્ટમના આગમન પછી, રશિયન હુમલાઓને રોકવાની યુક્રેનની ક્ષમતા અનેક ગણી વધી જશે.
