અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના તણાવમાં હવે ખતરનાક વળાંક આવી ગયો છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એપ્રિલમાં યુદ્ધવિરામની જાહેરાત કર્યા બાદ અમેરિકાએ ઈરાન પર મોટા હુમલા શરૂ કરી દીધા છે. ગુરુવારે, અમેરિકાએ ઈરાનના દક્ષિણ-પૂર્વીય અને વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ ચાબહાર બંદરને નિશાન બનાવીને ઝડપી બોમ્બમારો કર્યો હતો. અમેરિકી સેનાએ ઈરાનના લગભગ 90 ઠેકાણાઓને નષ્ટ કરવાનો દાવો કર્યો છે. તે જ સમયે, અમેરિકાને જડબાતોડ જવાબ આપતા, ઈરાને સતત બીજા દિવસે કુવૈત અને બહેરીનમાં અમેરિકન સૈન્ય મથકો પર પણ હુમલો કર્યો છે. આ તણાવ વચ્ચે કુવૈતમાં મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલાનું એલર્ટ પણ જારી કરવામાં આવ્યું છે.
ચાબહારમાં જોરદાર બ્લાસ્ટ અને બ્લેકઆઉટ
ચાબહારમાં અનેક શક્તિશાળી વિસ્ફોટના સમાચાર છે. ઈરાનના સરકારી મીડિયા અનુસાર, શહેરના ઘણા ભાગોમાં મોટા પાયે વીજ પુરવઠો ખોરવાઈ ગયો છે. સ્થાનિક રહેવાસીઓનું કહેવું છે કે તેઓએ અનેક વિસ્ફોટો સાંભળ્યા હતા, જે બાદ ઈમરજન્સી સેવા ટીમો અસરગ્રસ્ત વિસ્તારો તરફ દોડી આવતી જોવા મળી હતી. એપ્રિલમાં યુદ્ધવિરામની જાહેરાત થયા બાદ આ વ્યૂહાત્મક બંદર પર આ પહેલો હુમલો છે. આ સિવાય ઈરાનના ગોલેસ્તાન પ્રાંતમાં અક તેકેહ ખાન રેલ્વે બ્રિજ પર પણ મિસાઈલ છોડવામાં આવી છે.
ભારત માટે ચાબહાર પોર્ટનું મહત્વ
ઈરાનના સિસ્તાન-બલુચિસ્તાન પ્રાંતમાં સ્થિત ચાબહાર પોર્ટ ભારત માટે વ્યૂહાત્મક અને આર્થિક બંને દૃષ્ટિકોણથી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. તે ઈરાનનું એકમાત્ર ઊંડા પાણીનું બંદર છે જે હિંદ મહાસાગરમાં સીધું પ્રવેશ ધરાવે છે. ભારત માટે તેનું સૌથી મોટું મહત્વ એ છે કે તે પાકિસ્તાનને બાયપાસ કરે છે અને અફઘાનિસ્તાન, રશિયા અને મધ્ય એશિયા માટે વેપાર માટે નવો અને ટૂંકો માર્ગ પૂરો પાડે છે. ચાબહાર પોર્ટ ભારતને ઇન્ટરનેશનલ નોર્થ-સાઉથ ટ્રાન્સપોર્ટ કોરિડોર (INSTC) સુધી પહોંચ આપે છે, જે ભારતના યુરેશિયન વિઝનનો મુખ્ય ભાગ છે. તદુપરાંત, આ બંદર વ્યૂહાત્મક રીતે પાકિસ્તાનના ગ્વાદર પોર્ટથી માત્ર 170 કિલોમીટર દૂર સ્થિત છે, જેને ચીન દ્વારા વિકસાવવામાં આવી રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં અરબી સમુદ્ર અને ખાડી ક્ષેત્રમાં ચીનના વધતા પ્રભાવ (CPEC)ને સંતુલિત કરવા માટે ચાબહાર પોર્ટ પણ ભારત માટે એક મજબૂત જવાબ છે. તાજેતરમાં, ભારતે આ બંદર અને તેની સાથે સંકળાયેલ ચાબહાર-ઝાહેદાન રેલ્વે લિંકના વિકાસ કાર્યને વેગ આપ્યો છે, જે તેને ભારતની રાજદ્વારી અને આર્થિક શક્તિનું મુખ્ય કેન્દ્ર બનાવે છે. પરંતુ અમેરિકન પ્રતિબંધો બાદ ભારતે પીછેહઠ કરવી પડી હતી.
અમેરિકાએ શા માટે હુમલો કર્યો?
અમેરિકી સૈન્ય અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ ઓપરેશનમાં દરિયાઈ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને મિલિટરી બેઝને નિશાન બનાવવામાં આવ્યું હતું જે ઈરાનને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં કોમર્શિયલ જહાજો માટે ખતરો ઉભો કરવામાં મદદ કરે છે. યુએસ આર્મીના મિડલ ઈસ્ટ કમાન્ડ (સેન્ટકોમ) એ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર કહ્યું કે તાજેતરના હુમલામાં તેણે લગભગ 90 ઈરાની નિશાનોને નષ્ટ કર્યા છે. પ્રારંભિક અહેવાલો અનુસાર, હુમલામાં શિપ પિઅર, એક દરિયાઈ ટ્રાફિક કંટ્રોલ ટાવર અને નજીકના સૈન્ય મથકોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા. જો કે, નાગરિક બંદર સુવિધાઓ અને નિર્ણાયક ઉર્જા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને નુકસાન થતું બચ્યું હતું.
