નવી દિલ્હીઃ બાંગ્લાદેશના પૂર્વ વડાપ્રધાન શેખ હસીનાની સંભવિત વાપસીને લઈને દક્ષિણ એશિયાના રાજકારણમાં ફરી એકવાર હલચલ મચી ગઈ છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી એવી ચર્ચા ચાલી રહી છે કે શેખ હસીના પોતાની પાર્ટી અવામી લીગને ફરીથી ગોઠવવા અને પોતાની રાજકીય ગતિવિધિઓને નવી દિશા આપવા માટે ઢાકા પરત ફરવાની તૈયારી કરી રહી છે. આ અટકળો વચ્ચે ભારતે પહેલીવાર સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો છે કે આ સમગ્ર મામલામાં તેની નીતિ પહેલા જેવી જ છે અને હાલમાં તેમાં કોઈ ફેરફારનો કોઈ અવકાશ નથી. વિદેશ મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો પ્રત્યાર્પણનો કોઈ મુદ્દો સામે આવશે તો તેની સાથે સંપૂર્ણ રીતે કાયદાકીય પ્રક્રિયા દ્વારા કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
પીછેહઠના સમાચારથી રાજકીય હલચલ વધી ગઈ હતી
બાંગ્લાદેશમાં વ્યાપક સરકાર વિરોધી ચળવળ પછી ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન શેખ હસીનાને ઓગસ્ટ 2024 માં સત્તા પરથી દૂર કરવામાં આવ્યા હતા. તે સમયે દેશભરમાં હિંસક વિરોધ અને રાજકીય અસ્થિરતા વચ્ચે તેમને ઢાકા છોડીને ભારત આવવું પડ્યું હતું. ત્યારથી તે ભારતમાં રહે છે. તાજેતરના દિવસોમાં, તેમના નજીકના સૂત્રોએ સંકેત આપ્યો છે કે શેખ હસીના હવે સ્વૈચ્છિક રીતે બાંગ્લાદેશ પરત ફરવાની યોજના બનાવી રહી છે. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે તેમનો ઉદ્દેશ્ય તેમની પાર્ટી અવામી લીગને ફરીથી સક્રિય કરવાનો અને રાજકીય સ્તરે નવી શરૂઆત કરવાનો છે. આ સમાચારે બાંગ્લાદેશના રાજકારણમાં નવી ચર્ચાઓને જન્મ આપ્યો છે.
વિદેશ મંત્રાલયે ભારતના જૂના વલણને પુનરોચ્ચાર કર્યો
ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે શેખ હસીનાના સંભવિત વાપસી અને તેમના પ્રત્યાર્પણને લઈને ઉભા થઈ રહેલા પ્રશ્નોનો સંતુલિત જવાબ આપ્યો છે. વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે કહ્યું કે ભારતના વલણમાં કોઈ ફેરફાર થયો નથી. તેમણે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે જો પ્રત્યાર્પણ સંબંધિત કોઈ મુદ્દો આવે છે, તો તે સંપૂર્ણપણે કાનૂની મામલો હશે અને તે મુજબ ઉકેલવામાં આવશે. આ નિવેદન દર્શાવે છે કે ભારત આ મુદ્દાને રાજકીય રીતે નહીં પરંતુ માત્ર કાયદાકીય અને રાજદ્વારી પ્રક્રિયા દ્વારા જોઈ રહ્યું છે.
કોર્ટે ફાંસીની સજા ફટકારી હતી
બાંગ્લાદેશમાં શેખ હસીના વિરુદ્ધ પહેલેથી જ કાનૂની કાર્યવાહી ચાલી રહી છે. ગયા વર્ષે નવેમ્બરમાં, ઢાકાની એક વિશેષ અદાલતે તેને 2024ના વિદ્યાર્થી આંદોલન દરમિયાન માનવતા વિરુદ્ધના કથિત અપરાધો માટે દોષિત ઠેરવ્યો હતો અને મૃત્યુદંડની સજા સંભળાવી હતી. કોર્ટનો આ નિર્ણય આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ ચર્ચાનો વિષય બન્યો હતો. આ પછી, બાંગ્લાદેશની વચગાળાની સરકારે ભારત પાસે સતત માંગણી કરી કે શેખ હસીનાને કાયદાકીય કાર્યવાહીનો સામનો કરવા માટે પાછા મોકલવામાં આવે.
બાંગ્લાદેશ પ્રત્યાર્પણની માંગ સતત ઉઠાવી રહ્યું છે
કોર્ટના નિર્ણય બાદ બાંગ્લાદેશે ઘણી વખત કહ્યું છે કે શેખ હસીનાએ ન્યાયિક પ્રક્રિયાનો સામનો કરવો જોઈએ. આ કારણોસર, તેમનું પ્રત્યાર્પણ ભારત માટે એક સંવેદનશીલ રાજદ્વારી મુદ્દો બની ગયો. જો કે, ભારતે હજુ સુધી આ મામલે કોઈ નવો નિર્ણય જાહેર કર્યો નથી અને વિદેશ મંત્રાલયનું તાજેતરનું નિવેદન પણ સૂચવે છે કે નવી દિલ્હી તેના પહેલાથી જ નક્કી કરેલા કાયદાકીય વલણને વળગી રહી છે.
અવામી લીગે પુનરાગમન અંગે ઉત્સાહ વ્યક્ત કર્યો હતો
શેખ હસીનાના પરત ફરવાના સમાચાર વચ્ચે તેમની પાર્ટી અવામી લીગના નેતાઓમાં ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. પાર્ટીની પ્રચાર પેટા સમિતિના સભ્ય કાઝી નસીમ રૂપકે કહ્યું કે પાર્ટીના તમામ કાર્યકરો તેમના નેતાનું સ્વાગત કરવા માટે તૈયાર છે. પાર્ટીનું માનવું છે કે શેખ હસીનાની વાપસીથી સંગઠનમાં નવી ઉર્જા મળશે અને અવામી લીગ ફરી એકવાર દેશની રાજનીતિમાં પોતાની ભૂમિકા મજબૂત રીતે ભજવવામાં સક્ષમ બનશે.
બાંગ્લાદેશ સરકારે પણ સ્વાગત કર્યું
રસપ્રદ વાત એ છે કે બાંગ્લાદેશે પણ શેખ હસીનાની સંભવિત વાપસીને આવકારી છે. સરકારનું કહેવું છે કે જો તે પરત ફરશે તો તેને ન્યાયિક પ્રક્રિયાનો સામનો કરવો પડશે અને તેને કોર્ટમાં પોતાના વિચારો રજૂ કરવાની પૂરી તક મળશે. વડા પ્રધાન તારિક રહેમાનના સલાહકાર ઝાહિદુર રહેમાને કહ્યું કે જો શેખ હસીના ઇચ્છે તો તેણે વિશ્વના શ્રેષ્ઠ વકીલો સાથે બાંગ્લાદેશ આવે અને કોર્ટમાં પોતાની નિર્દોષતા સાબિત કરે. તેમના નિવેદનને એક સંકેત માનવામાં આવી રહ્યું છે કે સરકાર આ મામલાને ન્યાયિક પ્રક્રિયા દ્વારા આગળ લઈ જવા માંગે છે.
આ પણ વાંચોઃ દુનિયાના સૌથી મોંઘા ડાયનાસોર, 482 કરોડમાં વેચાયું હાડપિંજર, જાણો કેમ છે આટલું ખાસ
