રોકેટ ફોર્સ શું છે: આર્મી ચીફ જનરલ ઉપેન્દ્ર દ્વિવેદીએ મંગળવારે કહ્યું કે ભારતને હવે રોકેટ-મિસાઈલ ફોર્સની જરૂર છે. તેમણે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે દેશને એવા બળની જરૂર છે જે રોકેટ અને મિસાઈલ બંને ક્ષમતા ધરાવે છે. ચીન અને પાકિસ્તાન પહેલાથી જ આવા દળો ઉભા કરી ચૂક્યા છે. તેઓ આર્મી ડે પહેલા વાર્ષિક પ્રેસ કોન્ફરન્સને સંબોધિત કરી રહ્યા હતા. આ દરમિયાન તેમણે કહ્યું કે ભારત પિનાકા રોકેટ સિસ્ટમને સતત મજબૂત કરી રહ્યું છે. તેની સ્ટ્રાઈક રેન્જ 120 કિલોમીટર સુધીની છે. આ સિવાય પ્રલય સહિત અન્ય રોકેટ અને મિસાઈલ સિસ્ટમ પર પણ કામ ચાલી રહ્યું છે.
વર્તમાન પરિસ્થિતિમાં રોકેટ અને મિસાઈલ દળો જરૂરી બની ગયા છે અને સરકાર પણ આના પર સહમત છે. હવે નિર્ણય લેવાનો છે કે આ દળ સેનાની અંદર રહેશે કે સંરક્ષણ મંત્રાલયના સીધા નિયંત્રણ હેઠળ રહેશે.
રોકેટ ફોર્સ શું છે અને તે શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે?
રોકેટ ફોર્સ એ ચુનંદા લશ્કરી એકમ છે જે લાંબા અંતરની મિસાઇલો અને રોકેટ સિસ્ટમનું સંચાલન કરે છે. આધુનિક બિન-સંપર્ક યુદ્ધમાં તેની ભૂમિકા નિર્ણાયક છે કારણ કે સૈનિકોને દુશ્મનની સામે સીધા જવાની જરૂર નથી. તેઓ કમાન્ડ સેન્ટરમાંથી જ દુશ્મનની સ્થિતિને નષ્ટ કરી શકે છે.
બ્રહ્મોસ અને પ્રલય જેવી મિસાઇલો રડાર, જીપીએસ અને ઇન્ફ્રારેડ સિસ્ટમની મદદથી સેંકડો કિલોમીટર દૂર દુશ્મનના એરફિલ્ડ અને કમાન્ડ સેન્ટરને ચોક્કસ રીતે નિશાન બનાવે છે. રોકેટ અને મિસાઈલ સંયુક્ત રીતે દુશ્મન ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને મિનિટોમાં લકવાગ્રસ્ત કરી શકે છે.
ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન બ્રહ્મોસે તબાહી મચાવી હતી
ભારતીય સેનાની આ નવી વ્યૂહરચના પાછળ ઓપરેશન સિંદૂરની સફળતાની મોટી ભૂમિકા છે. ભારતે મે 2025માં પહેલગામ આતંકવાદી હુમલાના જવાબમાં આ ઓપરેશન શરૂ કર્યું હતું. આ ઓપરેશન દરમિયાન ભારતીય વાયુસેનાએ પાકિસ્તાનની અંદરના આતંકવાદી કેમ્પો અને સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર બ્રહ્મોસ અને સ્કેલ્પ મિસાઈલ વડે ભીષણ હુમલા કર્યા હતા. ભારતે તેની સરહદ પાર કર્યા વિના દુશ્મનની સુરક્ષા વ્યવસ્થાને નષ્ટ કરી, જેણે મિસાઈલ ટેકનોલોજીની શ્રેષ્ઠતા સાબિત કરી.
