આઈસીસી ટૂર્નામેન્ટમાં ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેની મેચ માત્ર ક્રિકેટ મેચ નથી, પરંતુ તેને વૈશ્વિક રમત અર્થતંત્રનું સૌથી મોટું આકર્ષણ માનવામાં આવે છે. નિષ્ણાતોના અનુમાન મુજબ, કોઈપણ ICC ઈવેન્ટમાં ભારત-પાકિસ્તાન મેચથી લગભગ $250 મિલિયન (રૂ. 2288 કરોડથી વધુ)ની આવક થાય છે. આવી સ્થિતિમાં, જો આ મેચ આગામી T20 વર્લ્ડ કપમાં નહીં થાય તો તેની અસર માત્ર મેદાન પુરતી સીમિત નહીં રહે પરંતુ તેની સીધી અસર ICC, બ્રોડકાસ્ટર્સ અને ક્રિકેટ બોર્ડના ખિસ્સા પર પડશે. જોકે, ICC પહેલા જ કહી ચૂક્યું છે કે જો PCB નહીં રમે તો તેને પરિણામ ભોગવવા પડશે. ICC આ મેચ ન યોજવાથી થયેલા નુકસાન માટે PCBને વળતર આપી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં PCB પર મોટો આર્થિક ખતરો તોળાઈ રહ્યો છે.
તણાવપૂર્ણ સંબંધો, પરંતુ શા માટે એક જૂથમાં સાથે?
ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે દ્વિપક્ષીય ક્રિકેટ લાંબા સમયથી બંધ છે. બંને ટીમો માત્ર ICC અથવા એશિયા કપ જેવી મલ્ટી-ટીમ ટુર્નામેન્ટમાં જ એકબીજાનો સામનો કરે છે. આમ છતાં આ મેચનો રોમાંચ એટલો જબરદસ્ત છે કે ICC લગભગ દરેક વૈશ્વિક ટૂર્નામેન્ટમાં બંને દેશોને જાણીજોઈને એક જ ગ્રુપમાં રાખે છે, જેથી દર્શકો અને જાહેરાતકારોનો રસ જળવાઈ રહે.
પાકિસ્તાનના બહિષ્કારની જાહેરાત અને નવો વિવાદ
આ સમગ્ર મામલાએ ગંભીર વળાંક લીધો જ્યારે પાકિસ્તાન સરકારે 15 ફેબ્રુઆરીએ કોલંબોમાં પ્રસ્તાવિત ભારત-પાકિસ્તાન મેચનો બહિષ્કાર કરવાની જાહેરાત કરી. જો પાકિસ્તાન પોતાના નિર્ણય પર અડગ રહેશે તો તેને સૌથી મોટું આર્થિક નુકસાન વેઠવું પડી શકે છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે પાકિસ્તાન ક્રિકેટ બોર્ડ (PCB)ની વાર્ષિક આવક અને આ એક મેચની કિંમતમાં ઘણો તફાવત છે.
બ્રોડકાસ્ટર્સ પર સૌથી મોટો હુમલો, જિયોસ્ટારને આંચકો
જો ભારત-પાકિસ્તાન મેચ ન થાય તો ICC તેમજ ભારતીય મીડિયા અધિકાર ધારક જિયોસ્ટારને મોટું નુકસાન થઈ શકે છે. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે આ સ્પર્ધાથી 200 થી 250 કરોડ રૂપિયાની જાહેરાત આવક થાય છે. આ મેચ દરમિયાન 10 સેકન્ડના જાહેરાત સ્લોટની કિંમત લગભગ 40 લાખ રૂપિયા છે. આવી સ્થિતિમાં, મેચ રદ થવાની સીધી અસર બ્રોડકાસ્ટિંગ ડીલ પર પડશે, ખાસ કરીને જ્યારે Jiostar પહેલાથી જ ICC સાથે તેના ત્રણ અબજ ડોલરના કરાર પર ફરીથી વાટાઘાટો કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.
વોકઓવર પોઈન્ટ આપશે, પરંતુ પેનલ્ટી નિશ્ચિત છે
જો પાકિસ્તાન આ મેચમાં પ્રવેશ નહીં કરે અને વોકઓવરની સ્થિતિ સર્જાશે તો ભારતને ચોક્કસપણે સંપૂર્ણ પોઈન્ટ મળશે. જોકે, ICC પાસે હજુ પણ PCB પર નાણાકીય દંડ લાદવાનો અધિકાર રહેશે. આ નિર્ણય ICCની નીતિને અનુરૂપ હશે જેમાં પસંદગીની ભાગીદારીને ટૂર્નામેન્ટની ભાવના વિરુદ્ધ ગણવામાં આવે છે.
ICCના પૂર્વ અધિકારીનું મોટું નિવેદન
પૂર્વ ICC અને PCB કોમ્યુનિકેશન્સ ચીફ સમી-ઉલ-હસન બર્નીએ આ મેચના આર્થિક મહત્વ પર ખુલીને વાત કરી. તેમણે કહ્યું, ‘જ્યાં સુધી નુકસાનની વાત છે, ભારત-પાકિસ્તાન મેચની કિંમત લગભગ $250 મિલિયન એટલે કે 2,288 કરોડ રૂપિયાથી વધુ છે. આમાં માત્ર બ્રોડકાસ્ટર્સ જ નહીં, તમામ આર્થિક પાસાઓનો સમાવેશ થાય છે. પાકિસ્તાનની વાર્ષિક આવક લગભગ 35.5 મિલિયન ડોલર એટલે કે 325 કરોડ રૂપિયા છે, તેથી તફાવત ખૂબ જ મોટો છે.
