શું રશિયન તેલ અમેરિકા સાથેના વેપાર સોદાને જટિલ બનાવી શકે છે? ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયે આ અંગે એક નિવેદન જાહેર કર્યું છે. આમાં ભારતે ફરી એકવાર પુનરોચ્ચાર કર્યો છે કે દેશવાસીઓની ઉર્જા સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવી એ સરકારની સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા છે. ઉપરાંત, બજારની સ્થિતિ અને બદલાતા આંતરરાષ્ટ્રીય વિકાસને ધ્યાનમાં રાખીને, ઉર્જા સ્ત્રોતોનું વૈવિધ્યકરણ તેની વ્યૂહરચનાનો એક ભાગ છે. સરકારે આ મામલે હા કે ના જવાબ આપવાનું ટાળ્યું છે. રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાના મામલે વાણિજ્ય મંત્રાલય પ્રશ્નોનો ઉલ્લેખ વિદેશ મંત્રાલયને કરે છે. વાણિજ્ય પ્રધાન પીયૂષ ગોયલે શનિવારે આ પ્રશ્નના જવાબમાં કહ્યું કે વિદેશ મંત્રાલય તેનો જવાબ આપશે.
ભારતીયોની ઉર્જા સુરક્ષા સર્વોચ્ચ છે
જ્યારે મીડિયા દ્વારા વારંવાર આ પ્રશ્ન પૂછવામાં આવ્યો, ત્યારે શનિવારે વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તાએ ગુરુવારે સાપ્તાહિક મીડિયા બ્રીફિંગમાં આ પ્રશ્નના જવાબમાં આપેલા નિવેદનનું ફરી એકવાર પુનરાવર્તન કર્યું. ગયા વર્ષે ઓગસ્ટમાં રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઈલ ખરીદવા બદલ અમેરિકાએ તેના પર લાદવામાં આવેલી 25 ટકા દંડાત્મક આયાત ડ્યૂટી હટાવ્યા બાદ ભારતનું નિવેદન આવ્યું છે. વિદેશ મંત્રાલયે કહ્યું છે કે સરકારે અનેક પ્રસંગોએ જાહેરમાં કહ્યું છે કે 1.4 અબજ ભારતીયોની ઉર્જા સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવી એ સરકારની ટોચની પ્રાથમિકતા છે. આ ધ્યેય હાંસલ કરવા માટે, ઉર્જા સ્ત્રોતોનું વૈવિધ્યકરણ, બજારની સ્થિતિ અને બદલાતા આંતરરાષ્ટ્રીય લેન્ડસ્કેપને ધ્યાનમાં રાખીને, અમારી વ્યૂહરચનાનો મુખ્ય ભાગ છે. ભારતના તમામ પગલાં આ ઉદ્દેશ્યને ધ્યાનમાં રાખીને લેવામાં આવ્યા છે અને ભવિષ્યમાં પણ લેવાતા રહેશે.
અમેરિકાએ શું કહ્યું
નોંધનીય છે કે ભારત સાથે વચગાળાના વેપાર કરારની જાહેરાત બાદથી અમેરિકા કહી રહ્યું છે કે ભારત રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાનું બંધ કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. અમેરિકાએ શનિવારે રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઈલ ખરીદવા બદલ ગયા વર્ષે ઓગસ્ટમાં ભારત પર લાદવામાં આવેલી 25 ટકા દંડાત્મક આયાત ડ્યૂટી હટાવી દીધી હતી. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે શુક્રવારે આ સંબંધમાં એક એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. આ આદેશ અમલી બન્યો છે. આદેશમાં તેમણે કહ્યું કે મને ભારતના પ્રયાસો અંગે વરિષ્ઠ અધિકારીઓ પાસેથી વધારાની માહિતી અને ભલામણો મળી છે. ખાસ કરીને, ભારતે રશિયન ફેડરેશનમાંથી તેલની પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ આયાત રોકવા માટે પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવી છે. તેણે જણાવ્યું છે કે તે યુ.એસ. પાસેથી ઉર્જા ઉત્પાદનો ખરીદશે, અને તાજેતરમાં તે આગામી 10 વર્ષોમાં સંરક્ષણ સહયોગને વિસ્તૃત કરવા માટે યુએસ સાથે માળખા માટે સંમત થયા છે.
પિયુષ ગોયલે શું કહ્યું
અગાઉ, વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ પ્રધાન પીયૂષ ગોયલે શનિવારે કહ્યું હતું કે સ્થાનિક ઉત્પાદકોના હિતોની સુરક્ષા માટે, ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના વચગાળાના વેપાર કરારમાંથી મહત્વપૂર્ણ કૃષિ પેદાશો અને ડેરી ઉત્પાદનોને સંપૂર્ણપણે બાકાત રાખવામાં આવ્યા છે. તેમણે શનિવારે જાહેર કરાયેલા આ કરારની વિગતો આપવા માટે આયોજિત એક વિશેષ પત્રકાર પરિષદમાં જણાવ્યું હતું કે અમે જેમાં આત્મનિર્ભર છીએ તેમને કરારમાંથી બહાર રાખવામાં આવ્યા છે. જીએમ (આનુવંશિક રીતે સંશોધિત) પાકો રજૂ કરવામાં આવશે નહીં. ભારતીય બજારમાં માંસ, મરઘા, સોયામીલ, મકાઈ, ચોખા, ઘઉં, ખાંડ, બાજરી વગેરે પર (અમેરિકાને) કોઈ છૂટ આપવામાં આવી નથી. તેમણે કહ્યું કે આ કરારે એવી તમામ આશંકાઓ સાબિત કરી દીધી છે કે આ કરારને કારણે ભારતીય કૃષિ અને ખેડૂતોને મોટું નુકસાન થઈ શકે છે.
