કુકુર તિહાર નેપાળમાં દિવાળીના અવસર પર ઉજવવામાં આવે છે, જે કૂતરાઓનો અનોખો તહેવાર છે. આ દિવસે, શ્વાનને મૃત્યુના દેવતા યમના સંદેશવાહક તરીકે સન્માનિત કરવામાં આવે છે. કૂતરાઓને ફૂલોના હાર, રોટલી અને અન્ય સ્વાદિષ્ટ વસ્તુઓ આપવામાં આવી હતી. તેમજ સિંદૂર અને ફૂલોથી તેમની પૂજા કરવામાં આવી હતી. નેપાળ પોલીસના કેનાઇન ડિવિઝનમાં સેવામાં રહેલા કૂતરાઓએ તેમની કળાનું પ્રદર્શન કર્યું, જેમ કે ગુનાઓને ઉકેલવામાં કડીઓ શોધવા અને પુરાવા એકઠા કરવા. આ શ્વાનને હાર, ફૂલ, સિંદૂર અને ઈનામો આપીને સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.
નેપાળ પોલીસના કેનાઈન ડિવિઝનમાં સેવા આપતા કૂતરાઓ કાટમાળ નીચે દટાયેલા લોકોને બચાવવામાં અને વિદેશી વીવીઆઈપીની મુલાકાતો દરમિયાન સહાય પૂરી પાડવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી છે. આ પ્રસંગે, ડિવિઝન દ્વારા ઉત્કૃષ્ટ પ્રદર્શન કરનારા શ્વાનોને મેડલ એનાયત કરવામાં આવ્યા હતા જેમણે ગુના ઉકેલવા, પુરાવા એકત્ર કરવા, શોધ અને બચાવ કામગીરી અને ડ્રગ સ્મગલરોની શોધમાં યોગદાન આપ્યું હતું. એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ કુતરાઓની પ્રશંસા કરતી કવિતા સંભળાવી, ગુનેગારોને પકડવામાં તેમની વફાદારી અને ભૂમિકાની પ્રશંસા કરી. વિભાગે એક કૂતરાને ‘ડોગ ઓફ ધ યર’નું બિરુદ પણ આપ્યું હતું.
કૂતરાઓની વફાદારી અને મિત્રતાની ઉજવણી
કાઠમંડુની રહેવાસી સ્નેહા શ્રેષ્ઠાએ કહ્યું કે કુકુર તિહાર કાઠમંડુનો સૌથી આનંદી તહેવાર છે, જે કૂતરાઓની વફાદારી અને મિત્રતાની ઉજવણી કરે છે. તેમણે સૂચન કર્યું કે વિશ્વના અન્ય દેશોએ પણ નેપાળ પાસેથી શીખીને કૂતરાઓને આદર અને પ્રેમ કરવો જોઈએ. ઋગ્વેદમાં શ્વાનની માતા સમરાનો ઉલ્લેખ છે, જેણે સ્વર્ગના શાસક ઈન્દ્રને ચોરેલા ઢોરને પાછો મેળવવામાં મદદ કરી હતી. આ તહેવાર મનુષ્ય અને કૂતરા વચ્ચેના ઊંડા સંબંધને પ્રતિબિંબિત કરે છે, જે ઘણી વાર્તાઓ અને દંતકથાઓ દ્વારા પ્રકાશિત થાય છે.
