ઈરાને સાઉદી અરેબિયા, તુર્કી અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના સંરક્ષણ કરારની ટીકા કરી છે. ઈરાની સંસદની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને વિદેશ નીતિ સમિતિના સભ્ય ઈબ્રાહિમ રઝાઈએ કહ્યું કે આ ડીલ સાઉદી અરેબિયાને વાસ્તવિક સુરક્ષા આપી શકે નહીં. તેણે ટ્વીટર પર લખ્યું કે તુર્કી અને પાકિસ્તાન સાથે પેપર એગ્રીમેન્ટ કરવાથી સાઉદી અરેબિયાની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત નહીં થાય. અમેરિકાનો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે કહ્યું કે વર્ષો સુધી સાઉદી અરેબિયા પર નિર્ભર રહેવા છતાં તેને સુરક્ષા મળી નથી. રઝાઈએ સાઉદી અરેબિયાને તેની નીતિઓ બદલવાની અપીલ કરી જેથી તેને પોતાની સુરક્ષા માટે અન્ય દેશો પર નિર્ભર ન રહેવું પડે.
સાઉદી અરેબિયા, તુર્કી અને પાકિસ્તાને મક્કામાં આ સંરક્ષણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. આ ડીલ હેઠળ ત્રણમાંથી કોઈપણ એક દેશ પરનો કોઈપણ હુમલો એ ત્રણેય દેશો પરનો હુમલો માનવામાં આવશે અને તેઓ એકબીજાની સુરક્ષા માટે સહયોગ કરશે. આ કરાર પર સાઉદી અરેબિયાના ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાન, તુર્કીના રાષ્ટ્રપતિ રેસેપ તૈયપ એર્દોગન અને પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન શાહબાઝ શરીફે હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. આ કરાર ત્રણ સુન્ની બહુમતી ધરાવતા દેશોને એકસાથે લાવે છે. જેમાં સાઉદી અરેબિયાની આર્થિક અને પ્રાદેશિક તાકાત, પાકિસ્તાનની પરમાણુ ક્ષમતા અને સૈન્ય અનુભવ અને તુર્કીની ઝડપથી વિકસતી સંરક્ષણ ઉદ્યોગ ક્ષમતાનો સમાવેશ થાય છે.
કરારનો હેતુ શું છે?
સાઉદી અરેબિયાએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ સમજૂતી ધાર્મિક આધાર પર રચાયેલા કોઈપણ સૈન્ય જોડાણ અથવા જૂથની શરૂઆત નથી. સાઉદીના નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે તેનો હેતુ સંરક્ષણ ક્ષમતાઓને મજબૂત કરવાનો અને દેશો વચ્ચે સહયોગ વધારવાનો છે. આ સમજૂતી પરમાણુ પ્રવૃત્તિઓ અથવા શસ્ત્રોની સ્પર્ધા સાથે સંબંધિત નથી. તેનાથી અન્ય દેશો સાથે સાઉદી અરેબિયાના વર્તમાન વ્યૂહાત્મક સંબંધો પર કોઈ અસર નહીં થાય. તુર્કીના એક અધિકારીએ પણ તેને સંપૂર્ણ રીતે રક્ષણાત્મક સમજૂતી ગણાવી હતી. તેમણે કહ્યું કે તે કોઈ ચોક્કસ દેશની વિરુદ્ધ નથી અને ક્ષેત્રના અન્ય દેશો પણ તેમાં જોડાઈ શકે છે. આ કરાર ત્રણેય દેશો વચ્ચે પૂર્વ-અસ્તિત્વમાં રહેલા દ્વિપક્ષીય અથવા બહુપક્ષીય કરારોને સ્થાનાંતરિત અથવા બદલશે નહીં.
