નવી દિલ્હી. ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ટેલિકોમ્યુનિકેશન્સ (DoT) એ ટેલિકોમ ઓપરેટરોને તેમના તમામ સેવા વિસ્તારોમાં 1 નવેમ્બર, 2026 થી કૉલિંગ નેમ પ્રેઝન્ટેશન (CNAP) સેવાનો અમલ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. આ સુવિધા હેઠળ, મોબાઇલ વપરાશકર્તાઓ જ્યારે ઇનકમિંગ કૉલ મેળવે છે ત્યારે તેઓ ફોન નંબર સાથે કૉલરનું નામ જોશે. સરકારી માર્ગદર્શિકા મુજબ, ટેલિકોમ સેવા પ્રદાતાઓએ પહેલાથી જ 4G અને તેનાથી ઉપરની પેઢીની ટેક્નોલોજીઓ પર કાર્યરત વાયરલેસ ટેરેસ્ટ્રીયલ નેટવર્ક્સ પર CNAP સેવાનું પરીક્ષણ કર્યું છે. આ સુવિધા યોગ્યતા ધરાવતા વપરાશકર્તાઓને આપમેળે ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે અને ગ્રાહકોને તેના માટે અલગથી વિનંતી કરવાની જરૂર રહેશે નહીં. 2G, 3G અને પબ્લિક સ્વિચ્ડ ટેલિફોન નેટવર્ક પર CNAP લાગુ કરવાનો નિર્ણય વધુ સમીક્ષા પછી અલગથી લેવામાં આવશે.
નવી સિસ્ટમ હેઠળ, કૉલરનું નામ કૉલિંગ લાઇન આઇડેન્ટિફિકેશન (CLI) નો ભાગ હશે. હાલમાં આ ફીચર હેઠળ માત્ર ફોન નંબર જ દેખાઈ રહ્યો છે.
હવે કોલ રીસીવરના મોબાઈલ ફોન પર CLIમાં બે માહિતી હશે. પ્રથમમાં, કોલરનો ફોન નંબર દેખાશે અને બીજામાં, તેનું નામ દેખાશે.
પ્રાપ્તકર્તાની સ્ક્રીન પર જે નામ દેખાય છે તે ફોનની કોન્ટેક્ટ લિસ્ટમાં કોલરનો નંબર સેવ છે કે નહીં તેના પર નિર્ભર રહેશે. જો નંબર પહેલાથી જ સેવ કરેલ હોય, તો માત્ર સેવ કરેલ નામ જ દેખાતું રહેશે. જ્યારે, જો નંબર સેવ ન થયો હોય, તો ડોમેસ્ટિક કોલના કિસ્સામાં, કોલ કરનારનું નામ ટેલિકોમ ઓપરેટરના સબસ્ક્રાઇબર ડેટાબેઝમાં નોંધાયેલી માહિતી મુજબ દેખાશે, જેના નેટવર્ક પરથી કોલ કરવામાં આવ્યો છે. ઈન્ટરનેશનલ કોલ્સ માત્ર ‘ઈન્ટરનેશનલ કોલ’ તરીકે ઓળખાશે.
સરકારે કહ્યું કે આ વ્યવસ્થા ટેલિકોમ્યુનિકેશન્સ (પ્રિન્સિપલ ટેલિકોમ્યુનિકેશન સર્વિસિસની જોગવાઈ માટે અધિકૃતતા) નિયમો, 2026 ના નિયમ 48(1) અનુસાર લાગુ કરવામાં આવી છે. આ નિયમ હેઠળ, અધિકૃત સંસ્થાઓએ કૉલિંગ લાઇન ઓળખના સુરક્ષિત પ્રદર્શનની ખાતરી કરવી પડશે અને છેડછાડ અટકાવવી પડશે.
ટેલિકોમ ઓપરેટરોએ વપરાશકર્તાની ગોપનીયતા અને નેટવર્ક સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે ‘સિક્યોરિટી-બાય-ડિઝાઇન’ અભિગમ અપનાવવો પડશે. માર્ગદર્શિકા સ્પષ્ટ કરે છે કે કૉલર નામની માહિતી મેળવવા માટે વપરાતી ક્વેરી-પ્રતિસાદ પ્રક્રિયામાં કૉલ સમાપ્ત થયા પછી તે નામની માહિતી જાળવી રાખવી જોઈએ નહીં.
ઓપરેટરોએ એ પણ સુનિશ્ચિત કરવું જોઈએ કે તેમના નેટવર્ક, ડેટાબેસેસ અને કનેક્ટિવિટી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર CNAP સંબંધિત વિનંતીઓને કાર્યક્ષમ રીતે અને સેવાની ગુણવત્તાને અસર કર્યા વિના પ્રક્રિયા કરવા માટે પૂરતા સક્ષમ છે.
માર્ગદર્શિકા વ્યવસાયો અને ગ્રાહકોને ગ્રાહકોના રેકોર્ડમાં નોંધાયેલા નામને બદલે તેમની પસંદગીનું નામ દર્શાવવાની મંજૂરી આપીને બલ્ક કોલ કરતા લોકોને રાહત આપે છે. જો કે, આ માટે, ટ્રેડ માર્ક્સ રજિસ્ટ્રીમાં રજિસ્ટર્ડ ટ્રેડમાર્ક અથવા ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ (GST) પોર્ટલ પર રજિસ્ટર્ડ ટ્રેડમાર્ક હોવું સંબંધિત નામ માટે ફરજિયાત રહેશે.
–IANS
આ પણ વાંચો – અખબાર પહેલા તમારા રાજ્ય/શહેરના સમાચાર વાંચવા માટે ક્લિક કરો.

