અફઘાનિસ્તાન વખાન કોરિડોર: પાકિસ્તાન અને ચીનની મિત્રતા જેના પર પાકિસ્તાનને અતૂટ વિશ્વાસ છે, હવે તાલિબાને નવો રસ્તો ખોલ્યો છે. અફઘાનિસ્તાનના બદખ્શાન પ્રાંતમાં વખાન રોડનું સત્તાવાર રીતે ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું છે. આ 121 કિલોમીટર લાંબો રસ્તો બ્રોગીલ વિસ્તારથી શરૂ થાય છે અને ચીન સરહદના ઝીરો પોઈન્ટ સુધી જાય છે. અફઘાન અધિકારીઓની હાજરીમાં તેનું ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું હતું.
અફઘાનિસ્તાનના ગ્રામીણ પુનર્વસન અને વિકાસ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, વાખાન રોડ બે તબક્કામાં બનાવવામાં આવ્યો છે. તેના પર લગભગ 365 મિલિયન અફઘાનિસ્તાનનો ખર્ચ કરવામાં આવ્યો છે. રોડ પર 66 કલ્વર્ટ, 4 મોટા પુલ અને હજારો મીટરની રિટેનિંગ વોલ બનાવવામાં આવી છે. આ રોડ અફઘાનિસ્તાન અને ચીન વચ્ચે સીધો જમીની જોડાણ સ્થાપિત કરવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ કડી છે. આ જ કારણ છે કે પાકિસ્તાન માટે આને ચિંતાજનક પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
ચીન અગાઉ પણ પાકિસ્તાન દ્વારા અફઘાનિસ્તાન સુધી રોડ કનેક્ટિવિટી સ્થાપિત કરવા અને તેને મધ્ય પૂર્વ સાથે જોડવા માંગે છે. પરંતુ પાકિસ્તાનની આંતરિક સ્થિતિ અને અન્ય ઘણા કારણોસર આ યોજના આગળ વધી શકી નથી.
અફઘાનિસ્તાનને શું ફાયદો થશે?
અફઘાનિસ્તાન લાંબા સમયથી પાકિસ્તાન મારફતે વેપાર પર નિર્ભર છે. જ્યારે સરહદ બંધ થઈ કે બંને દેશો વચ્ચે તણાવ વધ્યો ત્યારે વેપારને અસર થઈ હતી. હવે જો વાખાન રોડ દ્વારા ચીન સાથે સીધી કનેક્ટિવિટી સ્થાપિત કરવામાં આવે તો વેપાર અને પરિવહનને વેગ મળી શકે છે. સ્થાનિક ઉદ્યોગોને પણ આનો ફાયદો થશે.
વાખાન એક સાંકડી પટ્ટી છે, જે તાજિકિસ્તાનને પીઓકેના ગિલગિટ-બાલ્ટિસ્તાન વિસ્તારથી અલગ કરે છે. અફઘાનિસ્તાનને આશા છે કે આ માર્ગના વિકાસથી પામિર અને વાખાનના દૂરના વિસ્તારોમાં રસ્તાઓ, શાળાઓ, આરોગ્ય અને ટેલિકોમ્યુનિકેશન જેવી સુવિધાઓમાં સુધારો થશે.
વાખાન કોરિડોર લગભગ 350 કિલોમીટર લાંબો છે અને વિવિધ સ્થળોએ તેની પહોળાઈ 16 થી 64 કિલોમીટર સુધીની છે. તાલિબાન સરકારનું કહેવું છે કે તેના વિકાસથી દૂરના વિસ્તારોને મુખ્ય નેટવર્ક સાથે જોડવામાં મદદ મળશે.
ચીન માટે વખાન કોરિડોરનું શું મહત્વ છે?
વખાન કોરિડોર ચીન માટે શિનજિયાંગથી સીધો અફઘાનિસ્તાન પહોંચવાનો વૈકલ્પિક માર્ગ બની શકે છે. આનાથી CPEC પર ચીનની નિર્ભરતા ઘટી શકે છે. ઉપરાંત, અફઘાનિસ્તાનના ખનિજ સંસાધનો અને મધ્ય એશિયાના બજારોમાં ચીનની પહોંચ સરળ બની શકે છે.
જોકે, આ રૂટ પર કસ્ટમ સુવિધાઓ અને જરૂરી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર હજુ સંપૂર્ણ રીતે તૈયાર નથી. પરંતુ જો સુરક્ષા અને અન્ય સુવિધાઓ સુધરશે તો ભવિષ્યમાં તે મહત્વનો વેપાર માર્ગ બની શકે છે.
પાકિસ્તાન લાંબા સમયથી અફઘાનિસ્તાન માટે મુખ્ય પરિવહન માર્ગ છે. CPEC દ્વારા ચીન અને પાકિસ્તાન વચ્ચેનો વેપાર પણ મજબૂત છે. પરંતુ વાખાન રોડ ખૂલવાથી અફઘાનિસ્તાનને ચીન સુધી પહોંચવા માટે પાકિસ્તાન પર નિર્ભર નથી રહેવું પડશે. તેનાથી પાકિસ્તાનનો પ્રભાવ ઓછો થઈ શકે છે.
ભારતને શું ફાયદો થઈ શકે?
આ વિકાસ ભારત માટે આડકતરી રીતે મહત્વપૂર્ણ પણ બની શકે છે. અત્યાર સુધી અફઘાનિસ્તાન અને મધ્ય એશિયા સુધી જમીન માર્ગે પહોંચવામાં પાકિસ્તાન મોટો અવરોધ રહ્યો છે. વખાણ માર્ગના વિકાસ સાથે પ્રદેશમાં નવા વેપાર માર્ગો ખુલી શકશે.
ભારતે અફઘાનિસ્તાનની પ્રાદેશિક સંપ્રભુતા અને અખંડિતતાને સમર્થન આપ્યું છે. જો વખાન રોડને વધુ વિકસિત કરવામાં આવે તો તે અફઘાનિસ્તાનની આર્થિક સ્થિતિને મજબૂત બનાવી શકે છે અને ભારત માટે પણ પ્રાદેશિક વેપાર માટે નવા વિકલ્પો ઉભા કરી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં વખાન કોરિડોરને ચીન-પાકિસ્તાનના CPECના વૈકલ્પિક જોડાણ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે.
આ પણ વાંચો- ચીન માટે જાસૂસી કરતી હતી અમેરિકન મહિલા! તાઈવાનના રાષ્ટ્રપતિના પુત્રએ બનાવ્યો વીડિયો, કેવી રીતે થઈ ધરપકડ?
