ભારત રશિયા પાસેથી તેલ કેમ ખરીદે છે? આ પ્રશ્ન અમેરિકાથી લઈને યુરોપ સુધી સતત ઉઠતો રહ્યો છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પણ ભારત પર રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવા માટે ઘણી વખત દબાણ કર્યું છે. પરંતુ ભારત પોતાના નિર્ણય પર અડગ છે. હવે વિદેશ મંત્રી એસ જયશંકરે ફરી એકવાર સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભારત તેની ઉર્જા જરૂરિયાતોને અવગણી શકે નહીં.
રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવા પર જયશંકરે શું કહ્યું?
રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે પાંચ વર્ષથી ચાલી રહેલા યુદ્ધનો અંત આવવાનો છે. આ દરમિયાન વિદેશ મંત્રી એસ.જયશંકર યુક્રેનની રાજધાની કિવ પહોંચ્યા હતા. અહીં તેમણે ભારતના વલણને પુનરાવર્તિત કર્યું અને કહ્યું કે હવે આપણે આ લાંબા યુદ્ધને સમાપ્ત કરવાની દિશામાં આગળ વધવું પડશે. તેમણે કહ્યું કે આ યુદ્ધનો સમય નથી અને દરેક સમસ્યાનો ઉકેલ વાતચીતથી થવો જોઈએ.
મીડિયા સાથેની વાતચીત દરમિયાન યુક્રેનના એક પત્રકારે જયશંકરને પૂછ્યું કે જો અમેરિકા રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદનારા દેશો પર 100 ટકા ટેરિફ લાદે છે તો શું ભારત રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાનું બંધ કરશે?
જયશંકરે શાંત રીતે જવાબ આપ્યો અને કહ્યું કે દુનિયાએ સમજવું પડશે કે 140 કરોડ લોકોની વસ્તીવાળા દેશને બળતણ પૂરું પાડવું કેટલું મોટી જવાબદારી છે. ભારત તેના લોકોની જરૂરિયાતોને અવગણી શકે નહીં અને કોઈપણ દબાણ હેઠળ તેની નીતિમાં ફેરફાર કરશે નહીં.
તેમણે કહ્યું કે આ યુદ્ધને લઈને યુક્રેનનો પોતાનો દ્રષ્ટિકોણ છે અને ભારત તેનું સન્માન કરે છે. સાથે જ ભારત ઈચ્છે છે કે વિશ્વ અને યુક્રેન ભારતની સ્થિતિ અને તેની જરૂરિયાતોને સમજે.
તેલ ખરીદવાથી યુદ્ધ અટકશે નહીં
જયશંકરે કહ્યું કે રશિયા પાસેથી તેલ, ધાતુ, ખનિજો અથવા ખાતર ખરીદવાનો કોઈપણ દેશનો નિર્ણય આ યુદ્ધનો અંત લાવી શકે નહીં. તેમના મતે, જો કોઈ એવું માને છે કે વેપાર બંધ કરીને અથવા આર્થિક પ્રતિબંધો લગાવીને યુદ્ધનો અંત લાવી શકાય છે, તો આ યોગ્ય વિચાર નથી.
તેમણે કહ્યું કે આ યુદ્ધનો ઉકેલ મેદાનમાં નહીં મળે. બંને પક્ષો વચ્ચે વાતચીત, મુત્સદ્દીગીરી અને સંચાર દ્વારા જ આનો અંત લાવી શકાય છે. ભારત શરૂઆતથી જ આના પર ભાર મૂકતું આવ્યું છે. જયશંકરે કહ્યું કે જો ભારત શાંતિ પ્રયાસોમાં કોઈ ભૂમિકા ભજવે છે તો તે મદદ કરવા તૈયાર છે.
ઝેલેન્સકીએ ભારતનો આભાર વ્યક્ત કર્યો હતો
જયશંકરની યુક્રેનની મુલાકાત એવા સમયે થઈ જ્યારે ત્યાં સુરક્ષાનું વાતાવરણ અત્યંત તંગ હતું. કિવમાં ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળની હાજરી દરમિયાન રશિયા તરફથી ડ્રોન હુમલો પણ થયો હતો. યુક્રેનિયન વાયુસેનાએ મોટાભાગના ડ્રોન તોડી પાડ્યા હતા, જેના કારણે ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળ સુરક્ષિત રહ્યું હતું.
આ પછી, યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોદિમિર ઝેલેન્સકીએ ભારતના શાંતિ પ્રયાસોની પ્રશંસા કરી. જયશંકરને મળ્યા બાદ તેમણે કહ્યું કે તેઓ યુદ્ધ ખતમ કરવાના ભારતના પ્રયાસો માટે આભારી છે. ઝેલેન્સકીએ એમ પણ કહ્યું કે આ સમય યુદ્ધનો નહીં, પરંતુ શાંતિનો હોવો જોઈએ.
કાળો સમુદ્ર અને વિકાસશીલ દેશોની ચિંતા
બેઠક દરમિયાન યુક્રેનના વિદેશ મંત્રી એન્ડ્રી સિબિહાએ કાળા સમુદ્રમાં વેપારી જહાજો પર થયેલા હુમલાનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે બંદરો પર હુમલાને કારણે અનાજની નિકાસને અસર થઈ રહી છે, જેના કારણે વિશ્વના ઘણા ભાગોમાં ખાદ્ય સંકટ સર્જાઈ શકે છે.
જયશંકર પણ આ ચિંતા સાથે સહમત હતા. તેમણે કહ્યું કે વેપારી જહાજો પર હુમલાથી ભારતીય નાવિકોને પણ અસર થઈ છે. ઇંધણ, ખાતર અને અનાજના પુરવઠાને અસર થવાને કારણે વિકાસશીલ અને ગરીબ દેશોને સૌથી વધુ નુકસાન થઈ રહ્યું છે. ભારત આ દેશોની સમસ્યાઓને સતત ઉજાગર કરી રહ્યું છે.
રશિયા સાથેના સંબંધો, યુક્રેનને પણ મદદ
રશિયા સાથે મજબૂત સંબંધો હોવા છતાં, ભારતે યુક્રેનને માનવતાવાદી સહાય આપવાનું ચાલુ રાખ્યું છે. જયશંકરે કહ્યું કે ભારતે અત્યાર સુધીમાં યુક્રેનને માનવતાવાદી સહાયના 19 માલ મોકલ્યા છે, જેમાં દવાઓ, તબીબી વસ્તુઓ અને ઇલેક્ટ્રિક જનરેટરનો સમાવેશ થાય છે.
ભારતનું આ વલણ દર્શાવે છે કે રશિયા સાથે તેના જૂના સંબંધો જાળવી રાખવાની સાથે તે યુક્રેન સાથે પણ વાતચીત ચાલુ રાખી રહ્યું છે. કોઈપણ એક જૂથ સાથે ઉભા રહેવાને બદલે ભારત તેના રાષ્ટ્રીય હિતો અને શાંતિ માટે સંતુલિત નીતિ પર આગળ વધી રહ્યું છે.
આ પણ વાંચો – ‘યુક્રેને ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળને બચાવ્યું’, ઝેલેન્સકીનો દાવો – જયશંકરની કિવ મુલાકાત દરમિયાન રશિયાએ કર્યો હુમલો
