નવી દિલ્હી: આયુર્વેદે ખાવાથી લઈને સ્વસ્થ જીવન જીવવા સુધીના ઘણા નિયમો આપ્યા છે. આયુર્વેદ માનવ શરીરની વૃત્તિઓ અનુસાર આહાર અને જીવનશૈલી પસંદ કરે છે. આહારની વાત હોય કે ફળોની, આયુર્વેદમાં ફળો અને ખોરાક બંને અલગ-અલગ વૃત્તિઓ અનુસાર ખાવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. આજે આપણે આયુર્વેદમાંથી ફળ ખાવાના સાચા નિયમ વિશે જાણીશું.
સામાન્ય રીતે, જ્યારે આપણને એવું લાગે ત્યારે જ આપણે ફળોનું સેવન કરીએ છીએ. કેટલાક લોકો ફળની છાલ કાઢીને ખાવાને બદલે જ્યુસ પીવાનું પસંદ કરે છે, પરંતુ શું આ પદ્ધતિઓ શરીરને સંપૂર્ણ પોષણ પ્રદાન કરવામાં સક્ષમ છે?
આયુર્વેદ અનુસાર ફળો ખાવા સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ જ ફાયદાકારક છે, પરંતુ તેને યોગ્ય સમયે અને યોગ્ય રીતે ખાવા પણ એટલા જ જરૂરી છે. હંમેશા મોસમી અને પાકેલા ફળો પસંદ કરો, કારણ કે કાચા ફળો શરીરમાં પિત્તાશય વધારી શકે છે. ફળો ખાવાનો શ્રેષ્ઠ સમય ભોજન (સવાર કે સાંજ) વચ્ચેનો ગણવામાં આવે છે અને એક સમયે માત્ર એક જ પ્રકારનું ફળ ખાવું વધુ સારું છે. યોગ્ય નિયમો સાથે ફળ ખાવાથી પાચનક્રિયા સુધરે છે, ઉર્જા મળે છે અને શરીર સ્વસ્થ રહે છે.
આગામી મહિનાઓમાં કેરી બજારમાં સરળતાથી ઉપલબ્ધ થશે. આવી સ્થિતિમાં પાકેલા ફળો બપોરે કે સાંજે ખાઈ શકાય છે કારણ કે પાકેલી કેરી શરીરને એનર્જી આપે છે, જ્યારે કાચા ફળ શરીરમાં પિત્ત વધારે છે. કાચી કેરીને ચટણી કે શાકમાં ભેળવીને ખાઈ શકાય છે. કેળા વર્ષના 12 મહિના બજારમાં સરળતાથી મળી રહે છે અને દરેક ઘરમાં તેનું સેવન કરવામાં આવે છે, પરંતુ તે જાણવું જરૂરી છે કે કયા લોકોએ કેળાનું સેવન ન કરવું જોઈએ. કેળા શરીરમાં કફ વધારે છે. આવી સ્થિતિમાં કફની વૃત્તિ ધરાવતા લોકોએ મર્યાદિત માત્રામાં કેળાનું સેવન કરવું જોઈએ.
વાત દોષ ધરાવતા લોકો માટે ખજૂર અને દ્રાક્ષ (સાઇટ્રસ ફ્રુટ્સ) ખાવાથી ફાયદો થાય છે. સવારે ખાલી પેટે ફળો પણ ન ખાવા જોઈએ. નાસ્તો કર્યા પછી જ ફળોનું સેવન કરો. સાંજે સૂર્યાસ્ત સુધી ફળોનું સેવન કરી શકાય છે.
