Cyber Crime Simcard Scam: અમદાવાદના ચાંદલોડિયામાં રહેતા કુલદીપ ભુવાજી સામાન્ય પરિવારમાંથી આવતા હતા, પરંતુ થોડા મહિનાઓમાં જ તેમની જીવનશૈલીમાં મોટો ફેરફાર દેખાવા લાગ્યો હતો. નજીકનાં લોકોએ નોંધ્યું કે તેમની દુબઈ આવનજાવનની આવૃત્તિ વધી હતી અને ખર્ચાળ જીવનશૈલી અપનાવવાની શરૂઆત થઈ હતી. સામાન્ય રીતે મિતવ્યયી રહેનારા કુલદીપ હવે સખત છૂટથી રૂપિયા ખર્ચતા જોવા મળતા. આ બદલાવ પાછળની વાસ્તવિકતા પછી બહાર આવી કે દુબઈમાં સ્થાયી ‘ગુજરાતી લાદેન’ના નેટવર્ક સાથે તેમના સંબંધો જોડાઈ ગયાં હતાં. આ જ કડી અંકાનમાં આવતા પોલીસ તપાસે સમગ્ર કાવતરું ખુલ્લું પાડ્યું હતું.
ડિજિટલ બંદી બનાવવાની ફરિયાદ અને તપાસની શરૂઆત
એક સિનિયર નાગરિકે સાયબર ગઠિયાઓ દ્વારા ‘ડિજિટલ ઍરેસ્ટ’ કરાયા હોવાનો આક્ષેપ કર્યો બાદ પોલીસે વિશેષ તપાસ શરૂ કરી. ફરિયાદી પાસેથી મળેલા ચાર નંબર અમદાવાદમાં જ રજીસ્ટર્ડ હોવાનું જાણવા મળ્યું, પરંતુ કૉલ કંબોડિયા અને દુબઈથી થઈ રહ્યા હતા. નંબરની વિગતો તપાસતા જાણવા મળ્યું કે આ જ નંબરો ગુજરાત અને પંજાબમાં બનેલી અનેક સાયબર ઠગાઈ તથા ક્રિકેટના સટ્ટાની ગતિવિધિઓમાં પણ વપરાયા હતા. આ પ્રાથમિક માહિતી પોલીસને વધુ ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કરવા પ્રેરિત કરતી હતી.
આ નંબર જે વિદ્યાર્થીના નામે નોંધાયા હતા, તે સાબરમતી વિસ્તારમાં રહેતા, કૉલેજના પ્રથમ વર્ષના અને આર્થિક રીતે સામાન્ય પરિવારમાંથી આવતાં યુવક હતા. તેમના પિતા ડ્રાઇવર હતા અને પરિવારનું ગુજરાન મુશ્કેલથી ચાલતું. યુવકના બેંક ખાતા સાદા હતા અને મોંઘા ફોન તેમના પાસે નહોતા. શરૂઆતમાં પોલીસને શંકા ગઈ, પરંતુ વધુ પૂછપરછ બાદ જાણવા મળ્યું કે યુવકનો નકલી સિમકાર્ડ નેટવર્ક સાથે કોઈ સીધો સંબંધ ન હતો. તેમ છતાં, તેની પાસેથી મળેલી નાની માહિતી સમગ્ર ગૅંગનો પર્દાફાશ કરવાની દિશામાં અત્યંત મહત્વની સાબિત થઈ.
સિમકાર્ડ એજન્ટ સાથે યુવકની ભૂતકાળની મુલાકાત
દોઢેક વર્ષ પહેલાં કૉલેજમાં પ્રવેશ પ્રક્રિયા વખતે યુવકને પોતાના નામે સિમકાર્ડ કરાવવાની જરૂર પડી હતી. તે ચાંદલોડિયાના એક ખાનગી કંપનીના સિમકાર્ડ એજન્ટને મળ્યો જેમાં યુવકના પુરાવા લઈને ‘સર્વર ડાઉન’નું બહાનું કરીને સિમકાર્ડ ન બનાવી પુરાવા પરત કરી દીધાં. બે વખત આવું થતાં યુવકને આ બાબત સામાન્ય તકનીકી ખામી જેવી જ લાગી. તેને એ વાતનો ખ્યાલ ન હતો કે તેના પુરાવાનો નકલો કરીને તેના નામે ચાર સિમકાર્ડ લઈ સાયબર ગઠિયા સુધી પહોંચાડવામાં આવ્યા હતા.
એજન્ટથી લઈને દુબઈ સુધી ચાલતો સિમકાર્ડ નેટવર્ક
યુવકની માહિતી પરથી પોલીસે સિમકાર્ડ એજન્ટ વિજય રાવલને પકડ્યો. તેનું કામ હતું શ્રમિકો, મજૂરો અને ગરીબ લોકોને લઈને તેમની સામે સિમકાર્ડ બનાવવાના નામે બાયૉમેટ્રિક લઈ લેવા અને પછી પુરાવા પરત આપી દેવા. પ્રતિ સિમકાર્ડ તેને વધારાના 400 રૂપિયા મળતા. બનાવાયેલા સિમકાર્ડ શુભમ સેબી અને કિરણ કેટી સુધી પહોંચતા, અને ત્યાંથી તે કુલદીપ ભુવાજીને અને અંતે દુબઈમાં ‘ભાવેશ લાદેન’ સુધી મોકલાતા. એક જ નેટવર્ક દ્વારા હજારો સિમકાર્ડ સટ્ટા, ગેમિંગ અને ડિજિટલ ઍરેસ્ટ જેવા ઠગાઈ કિસ્સાઓમાં વપરાતા હતા.
દુબઈના ‘લાદેન’ અને ગેંગની વધતી અસર
ભાવેશ જોશી ઉર્ફે ‘લાદેન’નું નામ પહેલાંથીONLINE સટ્ટા અને ઉઘરાણીના કારણે પ્રચલિત હતું. અનેક ફરિયાદો બાદ તે ગુજરાત છોડીને મુંબઈ અને પછી દુબઈ જતો રહ્યો હતો. ત્યાંથી તે ગરીબ અને બેરોજગાર યુવકોને કામ આપવાના બહાને બોલાવી ગઠિયાપણા કરાવતો. તેના નેટવર્કમાં કનુ વારાહી, શુભમ સેબી અને અન્ય લોકો સામેલ હતા. આ લોકો દ્વારા બનેલા સિમકાર્ડના આધારે દુબઈ અને કંબોડિયાથી સાયબર ક્રાઇમ ચલાવવામાં આવતું.
સ્થાનિકોમાં ચર્ચિત લોકો અને તેમની ગતિવિધિઓ
વારાહી, રાધનપુર, પાંથીવાડા અને ખેરાલુ જેવા વિસ્તારોમાં આ ગઠિયાઓ પૂર્વથી શંકાસ્પદ કામ કરતા હોવાનું લોકો કહે છે. કેટલાકે શૅરબજારમાં ડબ્બા ટ્રેડિંગ, કેટલાકે સટ્ટા રમાડવા અને અન્યોએ દલાલી જેવા કામ કરતા, પરંતુ નકલી સિમકાર્ડ નેટવર્ક તેમના મુખ્ય ગુનાખોરીનું કેન્દ્ર હતું. તેઓ વારંવાર ગુજરાત આવતાં અને છૂટથી રૂપિયા ખર્ચતા હોવાથી કેટલાક લોકોએ તેમની ગતિવિધિઓ અંગે ચર્ચા પણ કરી હતી.
કુલદીપ ભુવાજીનો દુબઈ કનેક્શન
કુલદીપના પાસપોર્ટની તપાસ કરતાં જાણવા મળ્યું કે બે વર્ષમાં તે અનેક વખત દુબઈ ગયો હતો. ત્યાં તે ભાવેશ ‘લાદેન’ માટે વિશ્વાસુ માણસ તરીકે કામ કરતો. ગુજરાત આવી સિમકાર્ડ એકત્ર કરીને ફરી દુબઈ મોકલવાનું તેનું મુખ્ય કામ હતું. સ્થાનિક લોકોએ તેની વિશે વાત કરવા ઇનકાર કર્યો, પણ પ્રવાસ રેકોર્ડ તેના દુબઈ જોડાણની પુષ્ટિ કરી રહ્યો હતો.
સાવચેતી માટે આપવામાં આવેલી પોલીસની સુચના
સાયબર ક્રાઇમના અધિકારીઓએ જણાવ્યા મુજબ, જો કોઈ સિમકાર્ડ એજન્ટ તમારા ડૉક્યુમેન્ટ અથવા બાયૉમેટ્રિક લઈને સિમકાર્ડ ન આપે તથા બહાના કરે તો તરત જ ટેલિકૉમ વિભાગના ટેફકો પોર્ટલ પર જઈ તમારા નામે કેટલા સિમકાર્ડ છે તે ચકાસવું જોઈએ. કોઈ અજાણ્યા સિમકાર્ડ મળતા તે રદ કરાવવા તથા નિકટના પોલીસ સ્ટેશનમાં જાણ કરવી જરૂરી છે. આવી સાવચેતી ઘણા ગંભીર સાયબર ગુનાઓથી બચાવી શકે છે.
