સુપ્રીમ કોર્ટ સમાચાર: સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ ઉજ્જલ ભુઈયાએ ન્યાયતંત્ર અને કોલેજિયમ સિસ્ટમની સ્વાયત્તતામાં સરકારની વધતી જતી દખલ પર સખત નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. શનિવારે પૂણેની ILS લો કોલેજમાં એક લેક્ચર દરમિયાન તેમણે સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે ન્યાયતંત્રને સૌથી મોટો ખતરો બહારની શક્તિઓથી નહીં, પરંતુ અંદરથી છે.
મધ્યપ્રદેશ હાઈકોર્ટના ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ અતુલ શ્રીધરનની બદલીના ઉદાહરણને ટાંકીને જસ્ટિસ ભુઈયાએ કોલેજિયમના નિર્ણય પર અસંતોષ વ્યક્ત કર્યો હતો. તમને જણાવી દઈએ કે ઓગસ્ટમાં કોલેજિયમે જસ્ટિસ શ્રીધરનને છત્તીસગઢ હાઈકોર્ટમાં મોકલવાની ભલામણ કરી હતી. પરંતુ કેન્દ્ર સરકારની વિનંતી પર કોલેજિયમે પોતાનો નિર્ણય બદલી નાખ્યો અને ઓક્ટોબરમાં તેમને અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટમાં મોકલી દીધા.
જસ્ટિસ શ્રીધરને મે મહિનામાં આર્મી ઓફિસર કર્નલ સોફિયા કુરેશી વિરુદ્ધ બીજેપીના મંત્રી દ્વારા અપમાનજનક ભાષાના ઉપયોગ અંગે સુઓ મોટુ સંજ્ઞાન લીધું હતું. કાનૂની નિષ્ણાતો માને છે કે આ ટ્રાન્સફર સરકાર સામે અસુવિધાજનક આદેશો પસાર કરવાની સજા છે.
જસ્ટિસ ભુઈયાએ કોલેજિયમના વર્તન પર સવાલ ઉઠાવતા કહ્યું હતું કે, “જજોની બદલીમાં સરકારની કોઈ ભૂમિકા ન હોવી જોઈએ. આ ન્યાયતંત્રનું વિશિષ્ટ ક્ષેત્ર છે.” તેમણે કહ્યું કે જ્યારે કોલેજિયમ પોતે રેકોર્ડ કરે છે કે ટ્રાન્સફર કેન્દ્ર સરકારની વિનંતી પર કરવામાં આવી છે, તો તે એક સ્વતંત્ર પ્રક્રિયામાં કાર્યકારી દ્વારા સીધી દખલગીરીનો પુરાવો છે. તેમણે યાદ અપાવ્યું કે ન્યાયાધીશોની બદલી કે નિમણૂકમાં સરકાર નક્કી કરી શકતી નથી કે કયા ન્યાયાધીશને ક્યાં મોકલવો અને ક્યાં નહીં.
બંધારણીય નીતિશાસ્ત્ર અને ન્યાયાધીશોના શપથ
‘બંધારણીય નૈતિકતા’ પર ભાર મૂકતા, જસ્ટિસ ભુઈયાએ કહ્યું કે દેશ ‘લોકોના શાસન’થી નહીં પરંતુ ‘કાયદાના શાસન’થી ચાલે છે. “જો ન્યાયતંત્ર તેની વિશ્વસનીયતા ગુમાવશે, તો કંઈ જ બચશે નહીં. ન્યાયાધીશો હશે, અદાલતો હશે, કેસો પણ ઉકેલાશે, પરંતુ ન્યાયતંત્રનો આત્મા અદૃશ્ય થઈ જશે,” તેમણે કહ્યું. તેમણે કૉલેજિયમના સભ્યોને કોઈપણ ડર કે પક્ષપાત વિના તેમના શપથને વળગી રહેવા અને સિસ્ટમની અખંડિતતા જાળવવા વિનંતી કરી.
