એક નવી પ્રજાતિની શોધ કરવામાં આવી છે, જેણે તેની બદલાતી રચના અને વિવિધ સ્વરૂપોને કારણે સંશોધકોને પણ આશ્ચર્યચકિત કરી દીધા છે. આ નવી પ્રજાતિનું નામ અય્યારવાડી પિટ વાઇપર રાખવામાં આવ્યું છે, જેનું નામ મ્યાનમારની સૌથી મહત્વપૂર્ણ નદીઓમાંની એક અય્યારવાડી નદીના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે. વૈજ્ઞાનિકોએ મ્યાનમારમાં સાપની આ નવી પ્રજાતિ શોધી કાઢી છે. ખાસ વાત એ છે કે આ સાપ ક્યારેક એક પ્રજાતિ જેવો દેખાય છે તો ક્યારેક બીજી પ્રજાતિ જેવો દેખાય છે, જેના કારણે વૈજ્ઞાનિકો લાંબા સમય સુધી નક્કી નથી કરી શક્યા કે તે વાસ્તવમાં નવી પ્રજાતિ છે કે બે અલગ-અલગ સાપનો સંકર છે.
આ સાપ ટ્રિમેરેસુરસ જૂથનો એક ભાગ છે, જે તેની જટિલ ઓળખ માટે પહેલેથી જ જાણીતો છે. વૈજ્ઞાનિકોને આ સાપ મ્યાનમારના મધ્ય પ્રદેશમાં મળ્યો, જે બે અન્ય પિટ વાઇપર પ્રજાતિઓનું ઘર પણ છે. આમાં રેડટેલ પિટ વાઇપર છે, જે ચળકતો લીલો રંગનો અને નિશાનો વગરનો છે. બીજો મેન્ગ્રોવ પિટ વાઇપર છે, જેના શરીર પર ઘાટા ફોલ્લીઓ છે. આ બંને વિશેષતાઓ નવી પ્રજાતિઓમાં જોવા મળી હતી. કેટલાક સાપ સંપૂર્ણપણે લીલા અને સ્પષ્ટ દેખાતા હતા, જ્યારે અન્ય પર ફોલ્લીઓ હતી અને ઘણા સાપ વચ્ચે ક્યાંક દેખાયા હતા. સોશિયલ મીડિયા પર પણ તેની ખૂબ ચર્ચા થઈ રહી છે અને કેટલાક લોકો તેને વિશફુલ થિંકિંગ સાપ કહી રહ્યા છે.
શા માટે વૈજ્ઞાનિકો મૂંઝવણમાં છે?
શરૂઆતમાં વૈજ્ઞાનિકોએ વિચાર્યું કે તે કોઈ પ્રકારનો વર્ણસંકર એટલે કે બે જાતિના મિલનથી જન્મેલો સાપ હોઈ શકે છે. પરંતુ જ્યારે તેના ડીએનએ અને આનુવંશિક બંધારણની તપાસ કરવામાં આવી તો તેના પરિણામો ચોંકાવનારા હતા. અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે તે અન્ય કોઈ પ્રજાતિઓનું મિશ્રણ નથી, પરંતુ પોતે એક અલગ અને સ્વતંત્ર પ્રજાતિ છે. સંશોધકોનું માનવું છે કે ભૂતકાળમાં, આ સાપના પૂર્વજોએ નજીકની અન્ય પ્રજાતિઓ સાથે જનીનોની આપ-લે કરી હશે, જેના કારણે તેની રચના ખૂબ જ વૈવિધ્યસભર દેખાય છે.
વૈજ્ઞાનિકોનું કહેવું છે કે આ શોધ જીવોને ઓળખવાની પરંપરાગત પદ્ધતિઓને પડકારે છે. અત્યાર સુધી, જાતિઓની ઓળખ મુખ્યત્વે તેમના શારીરિક દેખાવના આધારે કરવામાં આવી છે, પરંતુ અય્યારવાડી પિટ વાઇપર બતાવે છે કે માત્ર દેખાવ જ હંમેશા સારો સૂચક નથી. આ શોધે આનુવંશિક પરીક્ષણોનું મહત્વ વધુ વધાર્યું છે. તે પણ સ્પષ્ટ થઈ ગયું કે મ્યાનમાર જેવા જૈવવિવિધતાથી સમૃદ્ધ વિસ્તારોમાં ઘણી રહસ્યમય અને અદ્રશ્ય પ્રજાતિઓ હજુ પણ અસ્તિત્વમાં હોઈ શકે છે, જેના વિશે વિજ્ઞાનને હજુ ઘણું જાણવાનું બાકી છે.
