મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે ચીન અને અમેરિકા સામસામે આવી ગયા છે. ચીને મંગળવારે અમેરિકાને સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી હતી કે જો અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ઈરાનને શસ્ત્રો સપ્લાય કરવાના ‘બનાવટી’ આરોપોના આધારે ચીની ચીજવસ્તુઓ પર વધારાની ટેરિફ લાદવાની તેમની ધમકીનું પાલન કરશે તો બેઈજિંગ બદલો લેશે. તેનો સ્પષ્ટ અર્થ છે કે જો અમેરિકા દ્વારા કોઈ કાર્યવાહી કરવામાં આવશે તો ચીન પણ વળતો જવાબ આપશે અને જડબાતોડ જવાબ આપશે.
ચીનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ગુઓ જિયાકુને પત્રકારો સાથે વાત કરતા કહ્યું કે આ અહેવાલો સંપૂર્ણપણે બનાવટી અને પાયાવિહોણા છે. જો યુએસ ચીન પર વધારાના ટેરિફ લાદવાના બહાના તરીકે તેનો ઉપયોગ કરવાનો આગ્રહ રાખે છે, તો ચીન તેના અધિકારો અને હિતોનું રક્ષણ કરવા ચોક્કસપણે બદલો લેશે. ગુઓ જિયાકુને તે તમામ અહેવાલોને સદંતર ફગાવી દીધા હતા અને કહ્યું હતું કે ચીન સૈન્ય નિકાસના મામલે હંમેશા સાવચેત અને જવાબદાર વલણ અપનાવે છે અને તેના નિકાસ નિયંત્રણ કાયદાઓ અને આંતરરાષ્ટ્રીય જવાબદારીઓનું કડકપણે પાલન કરે છે. તેમણે ‘પાયા વિનાની બદનક્ષી’ અને ‘દૂષિત છેડછાડ’ સામે પણ વિરોધ દર્શાવ્યો હતો.
અમે તમને જણાવી દઈએ કે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે રવિવારે ફોક્સ ન્યૂઝ સાથેની વાતચીતમાં ચેતવણી આપી હતી કે જો ચીન ઈરાનને સૈન્ય મદદ કરે છે, ખાસ કરીને શોલ્ડર ફાયર્ડ એન્ટી એરક્રાફ્ટ મિસાઈલ (MANPADS) તો ચીનના સામાન પર 50 ટકાનો ભારે ટેરિફ લાદવામાં આવશે. ટ્રમ્પની ટિપ્પણી તે જ દિવસે આવી છે જ્યારે CNN, સૂત્રોને ટાંકીને અહેવાલ આપે છે કે યુએસ ગુપ્તચર એજન્સીઓનું મૂલ્યાંકન છે કે ચીન આગામી થોડા અઠવાડિયામાં ઈરાનને નવી એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ પહોંચાડવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. વધુમાં, ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઈમ્સે પણ યુએસ અધિકારીઓને ટાંકીને દાવો કર્યો હતો કે બેઈજિંગ પહેલેથી જ ખભાથી ફાયર મિસાઈલોનો સમૂહ મોકલી ચૂક્યું છે.
નોંધનીય છે કે ચીન ઈરાનનું મુખ્ય આર્થિક ભાગીદાર અને તેહરાનના મોટા ભાગના તેલનું ખરીદનાર છે. જોકે, બંને દેશો વચ્ચે કોઈ ઔપચારિક સૈન્ય કરાર નથી. તે જ સમયે, ઘણા નિષ્ણાતો માને છે કે બેઇજિંગ આ સંબંધોને મુખ્યત્વે વેપાર અને વ્યવહારોના આધારે જુએ છે. એટલું જ નહીં, ચીન ખાડી દેશો સાથે મજબૂત આર્થિક સંબંધો પણ જાળવી રાખે છે અને યુદ્ધના સમયમાં આ દેશો પર ઈરાન દ્વારા કરવામાં આવેલા હુમલાની પણ ટીકા કરી છે.
