યુએસ ઈરાન બચાવ મિશન: ઈરાનમાં પડી ગયેલા અમેરિકન ફાઈટર પ્લેનના ક્રૂને સુરક્ષિત રીતે બચાવવા માટે અમેરિકાએ ખૂબ જ જોખમી અને જટિલ લશ્કરી કાર્યવાહી હાથ ધરી હતી. આ મિશનમાં, જ્યાં એક તરફ ક્રૂ મેમ્બર્સને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવામાં આવ્યા હતા, તો બીજી તરફ અમેરિકન સેનાએ પોતાના ઓછામાં ઓછા બે વિમાનોને નષ્ટ કરવાના હતા, જેથી તેઓ દુશ્મનના હાથમાં ન આવી શકે. આ ઓપરેશન માત્ર સૈન્ય દૃષ્ટિકોણથી જ પડકારજનક ન હતું, પરંતુ તેમાં વ્યૂહાત્મક નિર્ણયોએ પણ મોટી ભૂમિકા ભજવી હતી.
અહેવાલો અનુસાર, આ બચાવ અભિયાન દરમિયાન, બે અમેરિકન સ્પેશિયલ ઓપરેશન એરક્રાફ્ટ જમીન પર નાશ પામ્યા હતા. આ એરક્રાફ્ટ MC-130J કમાન્ડો II હતા, જેનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે અપ્રગટ મિશન અને દુશ્મનના પ્રદેશમાંથી સૈનિકોને બહાર કાઢવા માટે થાય છે. અધિકારીઓએ એ વાતની સ્પષ્ટતા કરી નથી કે આ વિમાન ટેકનિકલ ખામીના કારણે અટવાયું હતું કે અન્ય કોઈ કારણથી, પરંતુ એ ચોક્કસ જણાવવામાં આવ્યું હતું કે દુશ્મનોના પકડમાંથી બચાવવા માટે તેમને નષ્ટ કરવું જરૂરી હતું.
વિવિધ દાવાઓએ મૂંઝવણમાં વધારો કર્યો
આ સમગ્ર ઓપરેશન અંગે અલગ-અલગ પક્ષો તરફથી અલગ-અલગ દાવાઓ સામે આવ્યા હતા. અમેરિકન મીડિયાના અહેવાલો અનુસાર, સેનાએ જ તેના પરિવહન વિમાનોને નષ્ટ કરી દીધા જેથી સંવેદનશીલ ટેક્નોલોજી અને માહિતી દુશ્મનના હાથમાં ન આવે. ઈરાને દાવો કર્યો હતો કે તેની હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીએ દક્ષિણ ઈસ્ફહાન વિસ્તારમાં બે સી-130 હર્ક્યુલસ એરક્રાફ્ટ અને બે બ્લેક હોક હેલિકોપ્ટરને તોડી પાડ્યા હતા.
જો કે, તે સ્પષ્ટ નથી કે બંને પક્ષો એક જ ઘટના વિશે વાત કરી રહ્યા છે કે અલગ-અલગ ઘટનાઓ વિશે. ઈરાને આ મિશનને સંપૂર્ણ નિષ્ફળ ગણાવ્યું, જ્યારે અમેરિકાએ તેને સફળ ઓપરેશન ગણાવ્યું.
ટ્રમ્પે કહ્યું ‘ઐતિહાસિક સફળતા’
આ વિરોધાભાસી દાવાઓ વચ્ચે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ મિશનને મોટી સફળતા ગણાવી છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, F-15E સ્ટ્રાઈક ઈગલના બીજા ક્રૂ મેમ્બરને પણ સુરક્ષિત રીતે બચાવી લેવામાં આવ્યા છે અને હવે તે સુરક્ષિત જગ્યાએ છે.
ટ્રમ્પે કહ્યું કે આ અધિકારી દુશ્મનના પ્રદેશમાં ફસાયેલા છે અને સતત જોખમમાં છે. તેને બચાવવા માટે અમેરિકી સેનાએ ઘણા આધુનિક હથિયારો અને વિમાનોનો ઉપયોગ કર્યો. ઉચ્ચ સૈન્ય અધિકારીઓ દ્વારા આ સમગ્ર ઓપરેશન પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી હતી.
મોટા પાયે ગુપ્ત લશ્કરી કાર્યવાહી
મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, બચાવી લેવાયેલા ક્રૂ મેમ્બર વેપન સિસ્ટમ્સ ઓફિસર હતા, જ્યારે પાઈલટને પહેલા જ સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢી લેવામાં આવ્યો હતો. યુએસ નેવીના ચુનંદા યુનિટ નેવી સીલ ટીમ 6 ના કમાન્ડો સહિત આ સમગ્ર મિશનમાં સેંકડો સ્પેશિયલ ફોર્સના જવાનો સામેલ હતા.
એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે પ્લેન પડ્યા બાદ બંને ક્રૂ મેમ્બરોએ સંપર્ક સ્થાપિત કર્યો હતો. પાયલોટને થોડા કલાકોમાં બચાવી લેવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ બીજા અધિકારી સુધી પહોંચવામાં લગભગ બે દિવસ લાગ્યા હતા. આ સમયગાળા દરમિયાન અમેરિકન એજન્સીઓએ ખૂબ કાળજીથી કામ કર્યું.
ગુપ્તચર વ્યૂહરચના મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી
આ મિશનની સફળતામાં ગુપ્તચર એજન્સીઓની વ્યૂહરચના પણ ખૂબ મહત્વની હતી. અહેવાલો અનુસાર, અમેરિકન ગુપ્તચરોએ જાણીજોઈને એવી માહિતી ફેલાવી હતી કે બીજા ક્રૂ મેમ્બરને બચાવી લેવામાં આવ્યો છે. આ ગેરમાર્ગે દોરનારી માહિતી દ્વારા દુશ્મનને મૂંઝવણમાં મુકવામાં આવ્યું હતું, જેણે વાસ્તવિક સ્થાનને ટ્રેક કરવામાં મદદ કરી હતી.
અધિકારીની ચોક્કસ સ્થિતિની પુષ્ટિ થતાં જ તરત જ બચાવ કામગીરી શરૂ કરવામાં આવી હતી અને તેમને સુરક્ષિત બહાર કાઢવામાં આવ્યા હતા. આ રીતે, આ મિશન માત્ર લશ્કરી તાકાતનું જ નહીં, પરંતુ વ્યૂહાત્મક અને ગુપ્તચર કુશળતાનું પણ ઉદાહરણ બની ગયું.
આ પણ વાંચો-CM યોગીનું નિવેદન: “શું આપણે ભારતનું ભોજન ખાઈશું, પણ ગાશું નહીં?” વંદે માતરમ પર CM યોગીની ગર્જના!
