ટ્રમ્પની ડી-ડે યોજના શું છે: અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન પર આર્થિક દબાણ વધારવા માટે નવા અને કડક પગલાંની જાહેરાત કરી છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય માત્ર ઈરાની સંસ્થાઓ પર પ્રતિબંધો લાદવાનો નથી, પરંતુ વિશ્વભરના દેશો, બેંકો અને કંપનીઓને નિશાન બનાવવાનો છે જે ઈરાનને નાણાકીય અથવા વ્યવસાયિક સહાય પૂરી પાડે છે. રાજદ્વારી વાટાઘાટો અટકી ગયા બાદ અને અગાઉના યુદ્ધવિરામ કરારો નિષ્ફળ ગયા બાદ અમેરિકા ફરી એકવાર આર્થિક દબાણ દ્વારા ઈરાનને છૂટછાટ આપવા દબાણ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
ટ્રમ્પની ડી-ડે યોજના શું છે?
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો ઈકોનોમિક ડી-ડે ઈરાન વિરુદ્ધ શરૂ કરવામાં આવેલ આર્થિક યુદ્ધ અભિયાન છે જેમાં મહત્તમ દબાણ લાદવામાં આવી રહ્યું છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય ઈરાનની વૈશ્વિક આવકના બાકીના સ્ત્રોતોને સંપૂર્ણપણે ખતમ કરવાનો, ફ્રન્ટ કંપનીઓ દ્વારા તેલની દાણચોરી અને વ્યવહારોને રોકવાનો અને ઈરાનને આર્થિક મદદ કે ટેકો આપનાર કોઈપણ દેશ, કંપની અથવા આર્થિક સંસ્થાને સજા કરવાનો છે.
અમેરિકાનું પ્રથમ ધ્યેય શેડો અર્થતંત્ર પર હુમલો કરીને તેને ખતમ કરવાનું છે. આમાં ઈરાનના પ્રતિબંધિત તેલના વેપારને ચલાવતા નેટવર્કને બંધ કરવા, ત્રીજા દેશો દ્વારા નાણાકીય વ્યવહારો અને કપટપૂર્ણ લોજિસ્ટિક્સનો સમાવેશ થાય છે. અમેરિકાએ આવા જહાજો સામે કાર્યવાહી કરવાની યોજના બનાવી છે જે ઓટોમેટિક ડિટેક્શન સિસ્ટમને બંધ કરી દે છે અને દરિયામાં એક જહાજમાંથી બીજા જહાજમાં તેલ ટ્રાન્સફર કરે છે.
અમેરિકી વહીવટીતંત્રનું માનવું છે કે તાજેતરની સૈન્ય કાર્યવાહીથી ઈરાનની નૌકાદળ, હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલી અને શસ્ત્રો ઉત્પાદન ક્ષમતાને નોંધપાત્ર નુકસાન થયું છે. લશ્કરી નુકસાનની સાથે, હવે વ્યાપક આર્થિક પ્રતિબંધો દ્વારા ઈરાનની વિદેશી હૂંડિયામણની કમાણી સંપૂર્ણપણે સૂકવવાની યોજના છે. આના કારણે સરકારના રોજિંદા કામકાજ, સ્થાનિક અર્થતંત્ર અને પ્રાદેશિક સૈન્ય કામગીરીને ભંડોળ મળતું બંધ થઈ જશે.
શું ઈરાન અને તેના ભાગીદાર દેશો આ સહન કરી શકશે?
ઈરાન છેલ્લા પાંચ દાયકાથી આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબંધોનો સામનો કરી રહ્યું છે. 1979ની ઇસ્લામિક ક્રાંતિથી, ઇરાને પ્રતિબંધો ટાળવાની અને વૈકલ્પિક વેપાર માર્ગો બનાવવાની કળામાં નિપુણતા મેળવી છે. ચીન ઈરાનના દરિયાઈ નિકાસમાં 80% થી વધુ તેલ ખરીદે છે. ચીનની રિફાઈનરીઓ આ બિઝનેસ ડોલર સિવાયની કરન્સી દ્વારા કરે છે.
