PM મોદીના ‘વોકલ ફોર લોકલ’ પહેલ સાથે સંકલિતGIટેગ ઉત્પાદનોને પ્રદર્શિત કરશેVGRC-મધ્ય ગુજરાત
જૂન મહિનાના અંતિમ સપ્તાહ દરમિયાન મઘ્ય ગુજરાત વિસ્તાર માટે વડોદરા ખાતે યોજાનારી આગામી વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત રિજનલ કોન્ફરન્સ (VGRC),વિસ્તારના ઔદ્યોગિક વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવાની સાથે,આ પ્રદેશના હસ્તકલા ક્ષેત્રને પણ પ્રદર્શિત કરશે.
આ રીજનલ કોન્ફરન્સમાં મધ્ય ગુજરાતના એવા પરંપરાગત હસ્તકલા ઉત્પાદનોને વિશેષ સ્થાન મળવાની શક્યતા છે,જેઓને પહેલેથી જ ભૌગોલિક સંકેત (GI)ટેગ પ્રાપ્ત થયો છે અથવાGIટેગ માટે નોંધણીની પ્રક્રિયામાં છે.GIટેગ એ અધિકૃતતાનું એક સશક્ત પ્રમાણ છે,જે એવા ઉત્પાદનોને માન્યતા આપે છે,જેની વિશેષ પ્રતિષ્ઠા અને ગુણવત્તા તેના મૂળ સ્થાન સાથે જ જોડાયેલી હોય છે.
મધ્ય ગુજરાતનો સાંસ્કૃતિક વારસો અનેક અનોખી હસ્તકલાઓથી સમૃદ્ધ છે. તેમાં અમદાવાદ સોદાગરી બ્લોક પ્રિન્ટ,માતાની પછેડી,પિથોરા પેઇન્ટિંગ,પેથાપુર પ્રિન્ટિંગ બ્લોક્સ,ખંભાતના અકીક અને સંખેડા ફર્નિચર જેવાGIટેગ ધરાવતા ઉત્પાદનોનો સમાવેશ થાય છે.
સોદાગરી બ્લોક પ્રિન્ટ,કે જે અમદાવાદના જમાલપુર વિસ્તારના કારીગરો દ્વારા પ્રેક્ટિસ કરવામાં આવતી સદીઓ જૂની હાથથી છાપેલા કાપડની ટેક્નિક છે,તેને વર્ષ2024માંGIટેગ મળ્યો હતો. ઉલ્લેખનીય છે કે,પેઢી દર પેઢી ચાલતી આવતી આ હસ્તકલા છીપા સમુદાય દ્વારા અપનાવવામાં આવે છે.
માતાની પછેડી,જે પરંપરાગત રીતે દેવીપૂજક સમુદાય દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવે છે,તેને વર્ષ2023માંGIટેગ મળ્યો હતો. માતાની પછેડી એ કાપડ પર થતી પવિત્ર કારીગરી છે,જેમાં કાપડ પર દેવી-દેવતાઓનું ચિત્રકામ કરવામાં આવે છે. આ કળા અમદાવાદ અને ખેડા જિલ્લામાં વિશેષ પ્રચલિત છે.
પિથોરા પેઇન્ટિંગ એ રાઠવા,ભીલ અને ભીલાલા આદિવાસીઓ દ્વારા પ્રેક્ટિસ કરવામાં આવતી ધાર્મિક ભીંતચિત્રોની કળા છે,જે જીવંત રંગો અને સંરચનાઓ તેમજ ગહન પ્રતીકોને પ્રદર્શિત કરે છે. આ કળાને વર્ષ2021માંGIટેગ મળ્યો હતો. આ કળાનું પ્રચલન રાજ્યના છોટાઉદેપુર અને પંચમહાલ જિલ્લામાં જોવા મળે છે.
ગાંધીનગર જિલ્લાના પેથાપુર ગામમાં કારીગરો દ્વારા300વર્ષથી વધુ સમયથી કરવામાં આવતી પેથાપુર પ્રિન્ટિંગ બ્લોક્સની કારીગરી,તેની વિશિષ્ટ હસ્ત-કોતરણી તકનીકો માટે પ્રખ્યાત બની છે,અને તેને વર્ષ2018માંGIટેગ મળ્યો હતો.
ખંભાત (આણંદ)માં તૈયાર કરવામાં આવતા સેમિ-પ્રેશિયસ એટલે કે અર્ધ-કિંમતી રત્નો,જેમને ખંભાતના અકીક (Agates of Cambay)કહે છે,જે પહેલા‘કેમ્બે‘ (Cambay)તરીકે ઓળખાતા હતા,તેમને વર્ષ2008માંGIટેગ આપવામાં આવ્યો હતો. અકીકની આ કારીગરી હડપ્પા સંસ્કૃતિના સમયની છે.
