વૈશ્વિક પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સ 2026: વિશ્વભરના પાસપોર્ટની મજબૂતાઈનું મૂલ્યાંકન કરતા ગ્લોબલ પાસપોર્ટ ઈન્ડેક્સ 2026માં ભારતની સ્થિતિ પહેલા કરતા નબળી પડી ગઈ છે. આ વર્ષે ભારતનું રેન્કિંગ 125માં સ્થાને સરકી ગયું છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં થોડો સુધારો જોયા બાદ દેશનો રેન્ક ફરી એકવાર નીચે ગયો છે. વર્તમાન પરિસ્થિતિમાં ભારતીય પાસપોર્ટ ધારકોને વિઝા ફ્રી અથવા વિઝા ઓન અરાઈવલની સુવિધા માત્ર મર્યાદિત દેશોમાં જ મળે છે.
ભારત પાછલા વર્ષોની સરખામણીમાં ફરી પાછળ છે
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ભારતના રેન્કિંગમાં થોડો સુધારો જોવા મળ્યો હતો. 2021 થી 2023 દરમિયાન, ભારત 127માં સ્થાને રહ્યું, જ્યારે 2025માં તે 124માં સ્થાને પહોંચ્યું. જો કે, 2026ની યાદીમાં દેશ ફરી એકવાર એક સ્થાન નીચે 125માં સ્થાને આવી ગયો છે. હાલમાં, ભારતીય નાગરિકો વિઝા વગર અથવા વિઝા ઓન અરાઈવલ સુવિધા સાથે માત્ર 26 દેશો અથવા પ્રદેશોમાં મુસાફરી કરી શકે છે.
આ દેશોમાં વિઝા કે વિઝા ઓન અરાઈવલ વગરની સુવિધા
ભારતીય પાસપોર્ટ ધરાવનારા પ્રવાસીઓ ભૂટાન, નેપાળ, જમૈકા, મકાઉ, પેલેસ્ટાઈન, ટ્યુનિશિયા, અંગોલા અને બાર્બાડોસ જેવા ઘણા દેશો અને પ્રદેશોમાં પ્રમાણમાં સરળ પ્રવેશનો આનંદ માણે છે. જો કે, હજુ પણ વિશ્વના ઘણા મોટા દેશોની મુસાફરી માટે અગાઉથી વિઝા મેળવવો ફરજિયાત છે.
આ મોટા દેશો માટે હજુ પણ વિઝા જરૂરી છે
ભારતીય નાગરિકોએ અમેરિકા, બ્રિટન, જર્મની, ફ્રાન્સ, ચીન અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત સહિત લગભગ 88 દેશોમાં જવા માટે અગાઉથી વિઝા પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવી પડે છે. આ જ કારણ છે કે વૈશ્વિક પાસપોર્ટ રેન્કિંગમાં ભારત હજુ પણ ટોચના દેશોથી ઘણું પાછળ છે.
પાડોશી દેશોની સરખામણીમાં ભારતની સ્થિતિ
જો આપણે પાડોશી દેશોની વાત કરીએ તો આ યાદીમાં ચીન 104માં સ્થાને છે, જે ભારત કરતાં સારું પ્રદર્શન કરી રહ્યું છે. દક્ષિણ એશિયાના ઘણા દેશોની સરખામણીમાં ભારતની સ્થિતિ મજબૂત છે. બાંગ્લાદેશ 166માં, નેપાળ 164માં અને પાકિસ્તાન 188માં ક્રમે છે. આ સંદર્ભમાં, ભારત તેના ઘણા પડોશી દેશો કરતા આગળ છે, જોકે ચીન તેના કરતા વધુ સારું રેન્કિંગ હાંસલ કરવામાં સફળ રહ્યું હતું.
વિશ્વમાં કયા દેશો પાસે સૌથી શક્તિશાળી પાસપોર્ટ છે?
ગ્લોબલ પાસપોર્ટ ઈન્ડેક્સ 2026માં યુરોપિયન દેશોનું વર્ચસ્વ જોવા મળ્યું છે. સ્વીડને પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું છે, જ્યારે સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ અને ફિનલેન્ડ અનુક્રમે બીજા અને ત્રીજા સ્થાને છે.
ટોચના 10 દેશોની યાદી નીચે મુજબ છે.

અમેરિકા અને ફ્રાન્સ પણ ટોપ-10માંથી બહાર
આ વખતના રેન્કિંગમાં એક રસપ્રદ તથ્ય એ હતું કે અમેરિકા અને ફ્રાન્સ ટોપ 10 દેશોમાં સ્થાન મેળવી શક્યા નથી. બંને દેશો સંયુક્ત રીતે 11મા સ્થાને છે જ્યારે કેનેડા 13મા સ્થાને છે. રેન્કિંગ દર્શાવે છે કે ઘણા યુરોપિયન દેશો વૈશ્વિક મુસાફરી સુલભતા પર પ્રભુત્વ જાળવી રાખે છે, જ્યારે અન્ય મુખ્ય અર્થતંત્રો પણ ટોચના 10માં સ્થાન મેળવવા માટે સખત સ્પર્ધાનો સામનો કરે છે.
આ પણ વાંચોઃ બાળકોને મદરેસામાં મોકલવામાં આવશે તો તેમને અન્નપૂર્ણા યોજનાનો લાભ નહીં મળે! CM સુવેન્દુ અધિકારીની મોટી જાહેરાત

