નવી દિલ્હીઃ ભારત તેની સંરક્ષણ નિકાસને નવી ઊંચાઈએ લઈ જવાની દિશામાં સતત પગલાં લઈ રહ્યું છે. હવે, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની ઇન્ડોનેશિયાની મુલાકાત દરમિયાન, બધાની નજર સંરક્ષણ સોદા પર છે જે ન માત્ર બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોને નવી તાકાત આપી શકે છે, પરંતુ ભારત-પ્રશાંત ક્ષેત્રના વ્યૂહાત્મક સમીકરણોને પણ અસર કરી શકે છે. ભારત અને ઈન્ડોનેશિયા વચ્ચે લાંબા સમયથી પ્રસ્તાવિત બ્રહ્મોસ સુપરસોનિક ક્રુઝ મિસાઈલ ડીલ પર આ મુલાકાત દરમિયાન મહત્વની પ્રગતિ અથવા અંતિમ કરાર થઈ શકે છે તેવી ચર્ચા છે.
બ્રહ્મોસ ડીલ ભારત માટે કેમ મહત્વની છે?
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી 6 જુલાઇથી ઇન્ડોનેશિયાની ત્રણ દિવસની મુલાકાતે જશે.આ મુલાકાતનું સૌથી મહત્ત્વનું પાસું સંભવિત બ્રહ્મોસ મિસાઇલ કરાર માનવામાં આવે છે. જો આ ડીલ ફાઈનલ થઈ જશે તો તે ભારતના સંરક્ષણ નિકાસ ક્ષેત્રની મોટી ઉપલબ્ધિઓમાંની એક હશે. આ ઉપરાંત, આનાથી ભારતની સંરક્ષણ તકનીકમાં વૈશ્વિક વિશ્વાસ વધુ મજબૂત થશે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં, ભારત ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ અને સંરક્ષણ સ્વ-નિર્ભરતા હેઠળ તેના શસ્ત્રોની નિકાસ પર વિશેષ ભાર આપી રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં ઈન્ડોનેશિયા જેવા મહત્વના ભાગીદાર સાથેનો આ કરાર વૈશ્વિક સંરક્ષણ બજારમાં ભારતની વધતી હાજરીનો સંકેત માનવામાં આવી રહ્યો છે.
દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયામાં બ્રહ્મોસ દેશોની નવી શ્રેણી બનાવવામાં આવશે.
ફિલિપાઈન્સ ભારત પાસેથી બ્રહ્મોસ મિસાઈલ સિસ્ટમ ખરીદી ચૂક્યું છે, જ્યારે વિયેતનામ પણ આ દિશામાં આગળ વધ્યું છે. જો ઈન્ડોનેશિયા પણ આ યાદીમાં જોડાય છે તો તે બ્રહ્મોસનું સંચાલન કરનાર દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાનો ત્રીજો દેશ બની જશે. અહેવાલો અનુસાર મલેશિયા અને થાઈલેન્ડે પણ આ મિસાઈલ સિસ્ટમમાં રસ દાખવ્યો છે. જો ભવિષ્યમાં આ દેશો સાથે પણ સમજૂતીઓ પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવે છે, તો બ્રહ્મોસ મિસાઇલ સિસ્ટમની મજબૂત સુરક્ષા શૃંખલા ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રના ઘણા વ્યૂહાત્મક દરિયાઇ વિસ્તારોની આસપાસ વિકસિત થઈ શકે છે.
ભારતની વ્યૂહાત્મક સ્થિતિ મજબૂત થશે
ઇન્ડોનેશિયા સાથે સંભવિત સંરક્ષણ કરાર માત્ર વેપાર સિદ્ધિ જ નહીં, પરંતુ તેની સીધી અસર પ્રાદેશિક સુરક્ષા સંતુલન પર પણ પડી શકે છે. ચીન દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયામાં તેની સૈન્ય હાજરી અને દરિયાઈ ગતિવિધિઓનું સતત વિસ્તરણ કરી રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં, આ ક્ષેત્રના ઘણા દેશો તેમની સંરક્ષણ ક્ષમતાઓને મજબૂત બનાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. બ્રહ્મોસ જેવી લાંબા અંતરની સુપરસોનિક એન્ટી-શિપ મિસાઈલ આ દેશોને દરિયાઈ સુરક્ષાના સંદર્ભમાં વધુ સક્ષમ બનાવી શકે છે. આનાથી તેઓ સંવેદનશીલ દરિયાઈ વિસ્તારોમાં તેમની સુરક્ષા સજ્જતા મજબૂત કરી શકશે અને સંભવિત જોખમોનો વધુ સારી રીતે સામનો કરી શકશે.
શા માટે વિશ્વ તેની નજર દક્ષિણ ચીન સમુદ્ર પર રાખે છે?
દક્ષિણ ચીન સાગર એ વિશ્વના સૌથી વ્યસ્ત દરિયાઈ વેપાર માર્ગોમાંથી એક છે. દર વર્ષે ટ્રિલિયન ડોલરનો વૈશ્વિક વેપાર આ માર્ગ પરથી પસાર થાય છે. આ જ કારણ છે કે આ વિસ્તારને આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક બંને દૃષ્ટિકોણથી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. ચીન, વિયેતનામ, ફિલિપાઈન્સ, મલેશિયા, બ્રુનેઈ અને અન્ય દેશો વચ્ચે આ દરિયાઈ વિસ્તાર પર લાંબા સમયથી પ્રાદેશિક દાવાઓ અને વિવાદો છે. વર્ષોથી, ચીને અહીં કૃત્રિમ ટાપુઓનું નિર્માણ કર્યું છે, લશ્કરી માળખાને મજબૂત બનાવ્યું છે અને નૌકાદળની ગતિવિધિઓને પણ તીવ્ર બનાવી છે. જેના કારણે પ્રાદેશિક તણાવ સતત વધી રહ્યો છે.
આ પણ વાંચોઃ વોટ્સએપ સ્કેમ એલર્ટઃ વોટ્સએપ પર આવો મેસેજ આવે ત્યારે સાવચેત રહો, શું એક ક્લિકથી તમારું બેંક એકાઉન્ટ ખાલી થઈ શકે છે?
