મધ્ય પૂર્વ કટોકટી: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે સંભવિત સમજૂતીને લઈને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચર્ચાઓ તેજ થઈ ગઈ છે. જ્યાં અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ આ કરારને લઈને સકારાત્મક સંકેતો આપી રહ્યા છે, ત્યારે ઈઝરાયેલ પણ આ સમગ્ર ઘટના પર ચાંપતી નજર રાખી રહ્યું છે. દરમિયાન, ઇઝરાયેલના વડા પ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુએ સંભવિત કરારને ઇઝરાયેલ માટે રાજદ્વારી સફળતા તરીકે રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. રાજકીય વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે આ કરીને તે પોતાના સ્થાનિક રાજકીય નુકસાનને ઘટાડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો છે.
ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ પર નેતન્યાહુનો સ્પષ્ટ સંદેશ
તેમના કાર્યાલય દ્વારા જારી કરાયેલા એક નિવેદનમાં નેતન્યાહૂએ કહ્યું કે, “જ્યાં સુધી હું ઇઝરાયેલનો વડાપ્રધાન છું ત્યાં સુધી ઈરાન પાસે પરમાણુ હથિયાર નહીં હોય.” તેણે આગળ કહ્યું, “આ મુદ્દે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ અને મારી વચ્ચે સંપૂર્ણ સહમતિ છે.” નેતન્યાહુએ દાવો કર્યો છે કે તેઓ ત્રણ દાયકાથી વધુ સમયથી ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમો સામે આંતરરાષ્ટ્રીય સંઘર્ષનું નેતૃત્વ કરે છે. તેમણે કહ્યું, “જો આ સંઘર્ષ ન થયો હોત, તો ઈરાને ઈઝરાયેલને નષ્ટ કરવા માટે ઘણા સમય પહેલા પરમાણુ બોમ્બ મેળવી લીધો હોત.” પોતાની વાતને આગળ વધારતા તેમણે કહ્યું કે, “ઈરાન યહૂદી રાજ્યને નષ્ટ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે અને તેમને આમ કરતા રોકવા માટે મેં મારું જીવન સમર્પિત કર્યું છે. જ્યાં સુધી હું ઈઝરાયેલનો વડાપ્રધાન છું ત્યાં સુધી એવું થશે નહીં.”
યુદ્ધવિરામ અને કરાર અંગે ઈરાનની શરતો
બીજી તરફ ઈરાને પણ સંભવિત સમજૂતીને લઈને પોતાની શરતો સ્પષ્ટ કરી છે. ઈરાનની સરકારી સમાચાર એજન્સી IRNA અનુસાર, 60 દિવસના સમયગાળા દરમિયાન, વોશિંગ્ટન અને તેહરાન ત્રણ મુખ્ય મુદ્દાઓ પર વાતચીત કરશે જેનો હાલના સમજૂતી કરાર (એમઓયુ)માં ઉલ્લેખ નથી. એજન્સીના જણાવ્યા અનુસાર, આ ત્રણ મુદ્દાઓ શાંતિપૂર્ણ પરમાણુ કાર્યક્રમને ચાલુ રાખવા, આર્થિક પ્રતિબંધો હટાવવા અને થયેલા નુકસાનની ભરપાઈ કરવા માટે સિસ્ટમ બનાવવાના છે. અહેવાલમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે ઈરાનના સ્થિર ભંડોળમાંથી અડધો ભાગ બહાર પાડવામાં આવે અને તેલ પ્રતિબંધો બંધ થાય તે પહેલાં વાટાઘાટોનો અંતિમ રાઉન્ડ શરૂ થશે નહીં.
કરારના માર્ગમાં હજુ પણ પડકારો છે
જો કે અમેરિકા, ઈરાન અને ઈઝરાયેલ વચ્ચે સંભવિત સમજૂતી અંગે ઉગ્ર ચર્ચા ચાલી રહી છે, પરંતુ આ પ્રક્રિયાને અસર કરી શકે તેવા ઘણા મુદ્દા છે. જો મેમોરેન્ડમના વર્તમાન ડ્રાફ્ટ પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવે છે, તો વોશિંગ્ટને લેબનોનમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધને સમાપ્ત કરવા માટે ઇઝરાયેલ પર દબાણ લાવવાનું વચન આપ્યું છે. પરંતુ હાલમાં જમીની સ્થિતિ કંઈક અલગ જ સંકેત આપી રહી છે.
લેબનોનમાં ઈઝરાયેલની કાર્યવાહી ચિંતામાં વધારો કરે છે
સમજૂતીની શક્યતાઓ વચ્ચે ઈઝરાયેલે ફરી એકવાર લેબનોનના કેટલાક વિસ્તારોને ખાલી કરવાની ચેતવણી આપી છે. ઇઝરાયેલે દક્ષિણ લેબનોનના ત્રણ ગામોના રહેવાસીઓને બળજબરીથી વિસ્થાપિત કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. આમાં સરાફંડનો સમાવેશ થાય છે, જે સિડોનથી લગભગ 10 કિલોમીટર દક્ષિણમાં ભૂમધ્ય સમુદ્ર પર દક્ષિણ લેબનોનમાં સ્થિત છે. આ સિવાય તુફાહા અને મજારત સિનાઈ ગામોને પણ આ ઓર્ડરમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા છે, જે સિદોન જિલ્લા હેઠળ આવે છે. આવી સ્થિતિમાં સવાલ એ ઉઠી રહ્યો છે કે શું લેબનોનમાં ચાલી રહેલો તણાવ અમેરિકા-ઈરાન સમજૂતીની દિશામાં નવા અવરોધો ઉભા કરી શકે છે.
આ પણ વાંચોઃ ડ્રોન હુમલો નિષ્ફળ… ભારતીય જહાજો અંગે ટ્રમ્પનો મોટો દાવો, ઈરાન પર લગાવ્યા ગંભીર આરોપ
