ઈરાન હાલમાં ક્રૂડ ઓઈલના સંગ્રહને લઈને ગંભીર સંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે. રિપોર્ટ અનુસાર, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની આસપાસ અમેરિકા દ્વારા લગાવવામાં આવેલી નાકાબંધીને કારણે ઈરાની ઓઈલ ટેન્કરોની અવરજવરને ભારે અસર થઈ છે. આવી સ્થિતિમાં ઈરાનનું ક્રૂડ ઓઈલ તેના મુખ્ય નિકાસ કેન્દ્ર ખર્ગ દ્વીપ પર ઝડપથી એકઠું થઈ રહ્યું છે. સેટેલાઈટ ઈમેજીસમાં આ વિસ્તારમાં દરિયામાં મોટા પાયે તેલ ઢોળાઈ રહ્યું હોવાનું દર્શાવવામાં આવ્યું છે, જેનાથી એવી શંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે કે સંગ્રહ ક્ષમતા ખતમ થઈ ગયા બાદ તેલ દરિયામાં છોડવામાં આવી રહ્યું છે અથવા તે જૂના બાંધકામોમાંથી લીક થઈ રહ્યું છે.
અહેવાલો અનુસાર, ઈરાન દરરોજ 30 લાખ બેરલથી વધુ ક્રૂડ ઓઈલનું ઉત્પાદન કરે છે અને તેનો મોટો હિસ્સો ખર્ગ દ્વીપ પરથી નિકાસ કરવામાં આવે છે. હાલમાં, અમેરિકન નૌકાદળના નાકાબંધીને કારણે ટેન્કરો પર્સિયન ગલ્ફમાંથી બહાર નીકળી શકતા નથી. ઈરાને જૂના જહાજો અને તરતા સ્ટોરેજ ટેન્કરોનો ઉપયોગ કરવાનું શરૂ કર્યું, છતાં સ્ટોરેજ ક્ષમતા ઝડપથી ભરાઈ ગઈ. જો તેલનું ઉત્પાદન બંધ કરવામાં આવે તો ઘણા તેલના કુવાઓને કાયમી નુકસાન થઈ શકે છે. તેથી, તેહરાનને ઉત્પાદન ચાલુ રાખવા અને વધારાના તેલને નિયંત્રિત કરવા માટે એક મોટા પડકારનો સામનો કરવો પડે છે.
તેલના ડાઘ 45 ચોરસ કિલોમીટર સુધી ફેલાયેલા છે
સેટેલાઇટ ઇમેજમાં ખર્ગ ટાપુની આસપાસના સમુદ્રમાં લગભગ 20 થી 45 ચોરસ કિલોમીટરમાં ફેલાયેલી ઓઇલ સ્લિક દર્શાવવામાં આવી છે. કેટલાક અહેવાલોમાં અંદાજ છે કે હજારો બેરલ તેલ દરિયામાં લીક થયું છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ લીકેજ જૂની પાઈપલાઈન, ટેન્કરો પર વધી રહેલા દબાણ અથવા યુદ્ધ જેવા સંજોગોને કારણે હોઈ શકે છે. પર્યાવરણવાદીઓએ ચેતવણી આપી હતી કે જો પરિસ્થિતિને કાબૂમાં લેવામાં નહીં આવે તો પર્સિયન ગલ્ફના દરિયાઈ જીવન, દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો અને માછીમારી ઉદ્યોગ પર તેની ગંભીર અસર થઈ શકે છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ વેપાર માર્ગોમાંથી એક ગણવામાં આવે છે, જેના દ્વારા વૈશ્વિક દરિયાઈ તેલનો 20 ટકા વેપાર પસાર થાય છે. ઈરાન-અમેરિકા તણાવ અને દરિયાઈ અથડામણને કારણે વૈશ્વિક તેલ બજારમાં પણ ભારે અસ્થિરતા જોવા મળી રહી છે. ઘણા દેશોને આશંકા છે કે જો આ સંકટ વધુ ઊંડું થશે તો ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં મોટો ઉછાળો આવી શકે છે. આની સીધી અસર ભારત સહિત એશિયન દેશો પર પડી શકે છે, કારણ કે તેઓ પશ્ચિમ એશિયામાંથી મોટા પાયે તેલની આયાત કરે છે.
