યુએસ-ઈરાન શાંતિ મંત્રણાઃ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તાજેતરમાં થયેલી પ્રારંભિક શાંતિ સમજૂતી બાદ પશ્ચિમ એશિયામાં સ્થિરતાની આશા હતી, પરંતુ થોડા જ દિવસોમાં સ્થિતિ ફરી તંગ બનતી જોવા મળી રહી છે. દક્ષિણ લેબનોનમાં ઇઝરાયેલની તાજેતરની સૈન્ય કાર્યવાહી અને અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે પ્રસ્તાવિત મંત્રણાને મુલતવી રાખવાથી શાંતિ પ્રયાસો પર સવાલો ઉભા થયા છે.
લેબનોનમાં સૈન્ય કાર્યવાહી ફરી તીવ્ર બની
ફ્રાન્સમાં થયેલા પ્રારંભિક કરારનો હેતુ પ્રાદેશિક સંઘર્ષ ઘટાડવા અને વિવિધ મોરચે હિંસા રોકવાનો હતો. કરાર પછી, એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવી હતી કે લેબનોન સહિત સમગ્ર ક્ષેત્રમાં સૈન્ય પ્રવૃત્તિઓ મર્યાદિત રહેશે.
જો કે, આ પછી ઇઝરાયેલની સેનાએ દક્ષિણ લેબનોનમાં હિઝબુલ્લા સાથે સંકળાયેલા ટાર્ગેટ પર હવાઈ હુમલા કર્યા હતા. અહેવાલો અનુસાર, આ હુમલાઓમાં ઘણા લોકોના મોત થયા છે. ઈઝરાયેલનું કહેવું છે કે જ્યાં સુધી સુરક્ષા ખતરા સંપૂર્ણપણે ખતમ ન થઈ જાય ત્યાં સુધી તેની કાર્યવાહી ચાલુ રહેશે.
સ્વિત્ઝર્લેન્ડમાં પ્રસ્તાવિત મંત્રણા મુલતવી
યુ.એસ. અને ઈરાન વચ્ચે પ્રારંભિક 14-પોઈન્ટ કરારને આગળ વધારવા માટે સ્વિટ્ઝર્લેન્ડના બુર્ગેનસ્ટોકમાં તકનીકી સ્તરની વાટાઘાટોનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો હતો. પરંતુ આ બેઠક હાલ પુરતી મુલતવી રાખવામાં આવી છે. મળતી માહિતી મુજબ, આ પ્રક્રિયામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવનાર અમેરિકી ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સે પોતાની સ્વિત્ઝરલેન્ડની મુલાકાત સ્થગિત કરી દીધી છે. આ પછી બેઠક પણ આગળ વધી શકી ન હતી.
વ્હાઇટ હાઉસે શું કહ્યું?
વ્હાઇટ હાઉસે વાટાઘાટો મુલતવી રાખવા પાછળ પ્રણાલીગત અને લોજિસ્ટિકલ કારણો દર્શાવ્યા છે. કેટલાક મીડિયા અહેવાલોમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ઈરાને લેબનોનમાં ચાલી રહેલા ઈઝરાયેલ હુમલાઓ સામે અસંતોષ વ્યક્ત કર્યો છે અને તેથી તેના પ્રતિનિધિમંડળની મુલાકાત રોકી દીધી છે. જો કે, સત્તાવાર સ્તરે આ અંગે વિગતવાર પુષ્ટિ કરવામાં આવી નથી.
ઈઝરાયેલ અંગે અમેરિકાનો સંદેશ
શાંતિ સમજૂતી બાદ અમેરિકી ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સે ઈઝરાયેલને લઈને કડક નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે સંકેત આપ્યો કે પ્રદેશમાં શાંતિ જાળવી રાખવા માટે તમામ પક્ષોએ સંયમ દાખવવો પડશે અને વર્તમાન પરિસ્થિતિમાં તણાવ વધારી શકે તેવા પગલાથી બચવું પડશે. તેમની ટિપ્પણીને અમેરિકા પ્રાદેશિક સંઘર્ષને વધુ વધતા અટકાવવા માંગે છે તે રીતે જોવામાં આવી રહ્યું છે.
યુદ્ધવિરામના પ્રયાસો પર અસર
તાજેતરના કરાર હેઠળ, લાંબા ગાળાના યુદ્ધવિરામને લાગુ કરવાના પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા હતા. પરંતુ લેબનોનમાં ચાલી રહેલી સૈન્ય કાર્યવાહી અને મંત્રણા સ્થગિત થવાથી આ પ્રક્રિયાને અનિશ્ચિતતામાં ધકેલી દીધી છે.
અત્યારે દુનિયાની નજર તેના પર છે કે આવનારા દિવસોમાં અમેરિકા, ઈરાન અને ઈઝરાયેલ કેવા પગલા ભરે છે અને શું વાટાઘાટો પશ્ચિમ એશિયામાં કાયમી શાંતિ માટે પાટા પર આવી શકે છે.
આ પણ વાંચો- ‘સિંધુ જળ સંધિ ક્યારેય પુનઃસ્થાપિત નહીં થાય’, ભારતે UNમાં પાકિસ્તાનને બતાવ્યો અરીસો, કાશ્મીર પર પણ બોલ્યા
