વિદેશી પક્ષીઓ માટે ગુજરાત સુરક્ષિત-રાજ્યની પાંચ ‘રામસર સાઈટ’ સહિત છેલ્લા એક વર્ષમાં અંદાજે ૩૫ લાખથી વધુ સ્થાનિક-વિદેશી પક્ષીઓ બન્યા ગુજરાતના ‘અતિથિ’
ખીજડીયા પક્ષી અભયારણ્ય ખાતે સૌથી વધુ કુલ ૩૪૭ પ્રજાતિઓના પક્ષીઓની હાજરી ૦૯ મે : ‘વિશ્વ સ્થળાંતર-યાયાવર પક્ષી દિવસ’-૨૦૨૬
ગુજરાત દેશ-વિદેશના પ્રવાસીઓની સાથે વિદેશી પક્ષીઓ માટે પણ પસંદગીની રાજ્ય બન્યું છે. વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬માં છેલ્લા એક વર્ષમાં રાજ્યની પાંચ ‘રામસર સાઈટ’ વિસ્તાર, નડાબેટ તેમજ કચ્છના ‘રોડ ટુ હેવન’માં અંદાજે કુલ ૩૫ લાખથી વધુ યાયાવર- સ્થાનિક પક્ષીઓ ગુજરાતના મહેમાન બન્યા છે. સરહદી જિલ્લા એવા વાવ-થરાદમાં આવેલું ‘નડાબેટ’ એ પ્રવાસીઓની સાથે પક્ષીઓની પણ પહેલી પસંદ બન્યું છે, એટલે કે, આ વર્ષે નડાબેટ ખાતે સૌથી વધુ ૧૪ લાખથી વધુ પક્ષીઓ નોંધાયા છે જે આ બાબતની સાક્ષી પુરે છે.
આ સાથે જામનગરના ‘ખીજડીયા પક્ષી’ અભયારણ્ય ખાતે સૌથી વધુ કુલ ૩૪૭ પ્રજાતિઓના પક્ષીઓની હાજરી જોવા મળી છે. આ તમામ ગતિવિધિ પરથી સાબિત થાય છે કે પક્ષીઓ માટે ગુજરાત પહેલી પસંદગીનું સુરક્ષિત અને મૈત્રીપૂર્ણ રાજ્ય બન્યું છે જે સૌ ગુજરાતીઓ માટે ગૌરવ સમાન છે. આ પક્ષીઓ મુખ્યત્વે નવેમ્બરથી ફેબ્રુઆરી માસ દરમિયાન ગુજરાતના મહેમાન બને છે તેમ, વન વિભાગ અંતર્ગત વાઈલ્ડલાઈફ પ્રભાગ દ્વારા જણાવાયું હતું.
વિશ્વભરમાં દર મે માસનો બીજો શનિવાર ‘વિશ્વ સ્થળાંતર-યાયાવર પક્ષી’ દિવસ તરીકે વિવિધ રીતે ઉજવવામાં આવે છે. જેની થીમ આ વર્ષે ‘પ્રત્યેક પંખી મહત્વનું છે, આપણું નિરીક્ષણ એટલે જ અગત્યનું છે’ નક્કી કરવામાં આવી છે.
સમગ્ર ઇકોસિસ્ટમ, લુપ્તપ્રાય વનસ્પતિ, વન્ય પ્રાણી-પક્ષી સૃષ્ટિને બચાવવા અને પર્યાવરણનું જતન કરવા વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્દ્ર મોદી ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી હતા ત્યારથી તેમણે કડક કાયદાઓ, નિયમો અને યોજનાઓ અમલમાં મૂકી છે. વન્ય જીવ સંરક્ષણ-સંવર્ધનના આ અભિયાનને મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના માર્ગદર્શનમાં અને વન મંત્રી શ્રી અર્જુન મોઢવાડિયા તેમજ રાજ્ય વન મંત્રી શ્રી પ્રવિણ માળીના નેતૃત્વમાં વન વિભાગ સુપેરે આગળ ધપાવી રહ્યો છે. જેના ફળરૂપે ગુજરાત છેલ્લા દોઢ દાયકાથી પ્રાણીઓ – યાયાવર પક્ષીઓ માટે વધુ સુરક્ષિત રાજ્ય બન્યું છે.
નડાબેટ વેટલેન્ડ : વાવ થરાદ
જાન્યુઆરી – ૨૦૨૬માં નડાબેટ જળપ્લાવિત વિસ્તારમાં વાવ થરાદ રેન્જ ખાતે યાયાવર પક્ષીની ગણતરી હાથ ધરવામાં આવી હતી. આ રેન્જમાં ૧૮૩ પ્રજાતિના કુલ ૧૪.૯૦ લાખથી વધુ પક્ષીઓ જોવા મળ્યા છે. જેમાં મુખ્યત્વે લેસર ફ્લેમિંગો – નાનો હંજ- સુરખાબ ૯ લાખથી વધુ, બ્લેક વિંગડ સ્ટીલ્ટ-ગજપાંવ ૧.૬૩ લાખથી વધુ, ગ્રેટર ફ્લેમિંગો–સુરખાબ- મોટો હંજ ૧.૨૦, લાખથી વધુ, ગ્રેટ વ્હાઇટ પેલિકન- ગુલાબી પેણ ૧ લાખથી વધુ, વોટરફોલ એસપી ૫૦ હજારથી વધુ, યુરેસિયન કૂટ- ભગતડું ૨૫ હજારથી વધુ,
કોમન સેન્ડપાઇપર ૨૧ હજાર, ગ્રીન સેન્ડપાઇપર ૧૫ હજાર, ઇન્ડિયન કોર્મોરન્ટ ૯ હજાર, ગુલ સ્પે ૭ હજાર તેમજ બ્લેક હેડેડ ગુલ – શ્યામશિર ધોમડોની સંખ્યા ૭ હજાર નોંધાઇ છે. આ ઉપરાંત ગ્રેટ કોર્મોરન્ટ, મોટો કાજીયો યુરેસિયન સ્પૂનબિલ,ડેલ્મેશિયન પેલિકન, ડક એસપી,બર્ન સ્વેલો- શિયાળુ તારોડિયુ, રોઝી સ્ટર્લિંગ-ગુલાબી વૈયું, બ્રાઉન હેડેડ ગુલ- લડાખી ધોમડો, કોમન ક્રેન- કુંજ,પાઇડ એવોકેટ – ઉલટી ચાંચ તથા લિટલ કોર્મોરન્ટ- નાનો કાજીયો જોવા મળ્યા છે.
