આજના યુગમાં યુદ્ધો માત્ર સરહદો પર ટેન્ક કે સૈનિકોથી નથી લડાઈ રહ્યા પરંતુ પૃથ્વીથી સેંકડો કિલોમીટર ઉપર અવકાશમાં પણ મોટો સંઘર્ષ ચાલી રહ્યો છે. ઈરાન, ઈઝરાયેલ અને અમેરિકા વચ્ચે વધી રહેલા તણાવમાં સ્પેસ ટેક્નોલોજી સૌથી મોટા હથિયાર તરીકે ઉભરી આવી છે. સેટેલાઇટ અને નેવિગેશન સિસ્ટમ હવે નક્કી કરી રહી છે કે હુમલો ક્યાં થશે અને કોણ બચશે.
અમેરિકી સંરક્ષણ અધિકારીઓએ પુષ્ટિ કરી છે કે પરંપરાગત બોમ્બ ધડાકા કરતા પહેલા જ તેઓએ ઈરાનના ‘મિલિટરી સ્પેસ કમાન્ડ’ને નિશાન બનાવ્યું હતું. આને ‘ફર્સ્ટ મૂવર’ વ્યૂહરચના કહેવામાં આવે છે. તેનો હેતુ ઈરાનના સંદેશાવ્યવહાર અને જાસૂસી નેટવર્કને જામ કરવાનો હતો, જેથી તે તેના પ્રતિકૂળ પગલાંનું સંકલન ન કરી શકે. આજકાલ આધુનિક વ્યાપારી ઉપગ્રહોએ યુદ્ધના મેદાનને પારદર્શક બનાવી દીધું છે.
ફોટા બતાવવાનું બંધ કરો
હાઈ-રિઝોલ્યુશન ઈમેજીસની મદદથી પત્રકારો અને વિશ્લેષકો હવે થોડા કલાકોમાં જોઈ શકશે કે મિસાઈલ કયા લશ્કરી બેઝ પર પડી છે અને સૈનિકો ક્યાં આગળ વધી રહ્યા છે. આ કારણોસર, ઘણી સેટેલાઇટ કંપનીઓએ હવે સંવેદનશીલ વિસ્તારોની તસવીરો બતાવવાનું બંધ કરી દીધું છે, જેથી સૈન્ય દ્વારા તેનો દુરુપયોગ ન થાય.
રશિયા પાસેથી મદદ લેવી
ઈરાન પાસે ‘નૂર’ અને ‘ખય્યામ’ જેવા પોતાના ઉપગ્રહો છે, પરંતુ મોટી શક્તિઓની સરખામણીમાં તેની ક્ષમતા મર્યાદિત છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ઈરાન પોતાની ખામીઓને દૂર કરવા માટે રશિયા જેવા સહયોગી દેશો પાસેથી સેટેલાઇટ ડેટા લઈ રહ્યું છે. તે જ સમયે, અમેરિકન ગુપ્તચર એજન્સીઓનો દાવો છે કે મધ્ય પૂર્વમાં કેટલાક સૈન્ય મથકો ગુપ્ત રીતે ઈરાનને મદદ કરી રહ્યા છે. તેમનું એમ પણ કહેવું છે કે મિડલ ઈસ્ટમાં કેટલાક ટાર્ગેટની ચીની સેટેલાઈટ ઈમેજ ઈરાનને મદદ કરી રહી છે.
સેટેલાઇટ સિસ્ટમ્સ લક્ષ્ય છે
ઈઝરાયલે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેનું લક્ષ્ય ઈરાનના મિસાઈલ કાર્યક્રમો તેમજ તેમના સેટેલાઈટ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર છે. ઈઝરાયેલ માને છે કે અવકાશમાંથી મળેલી ગુપ્ત માહિતીનો નાશ કરવો એ દુશ્મનને ‘આંધળા’ કરવા જેવું છે. આ સંઘર્ષ એ સ્પષ્ટ કરે છે કે જીત હવે અવકાશ પર જેની પાસે છે તેની પાસે રહેશે. જાસૂસી, ચોક્કસ મિસાઈલ હુમલા અને સુરક્ષિત સંદેશાવ્યવહાર માટે ઉપગ્રહો હવે કોઈપણ દેશની ‘બેકબોન’ બની ગયા છે.

