મોટી રોકડ સંકટનો સામનો કરી રહેલા પાકિસ્તાન માટે એક મોટા રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. સાઉદી અરેબિયાએ ફરી એક વખત પાકિસ્તાનની લથડતી અર્થવ્યવસ્થાને ડૂબવાથી બચાવવા માટે મોટા આર્થિક પેકેજનું વચન આપ્યું છે. ઈન્ટરનેશનલ મોનેટરી ફંડ (IMF) અને વર્લ્ડ બેંકની ‘સ્પ્રિંગ મીટિંગ’માં ભાગ લેવા અમેરિકાના વોશિંગ્ટન ડીસી ગયેલા પાકિસ્તાનના નાણા મંત્રી મુહમ્મદ ઔરંગઝેબે મીડિયાને સંબોધતા આ મહત્વપૂર્ણ જાહેરાત કરી હતી.
નાણામંત્રીએ કહ્યું કે સાઉદી અરેબિયાએ પાકિસ્તાન માટે $3 બિલિયનની વધારાની નાણાકીય સહાયની જાહેરાત કરી છે. આ સાથે પાકિસ્તાનની સેન્ટ્રલ બેંકમાં સાઉદી અરેબિયા દ્વારા પહેલાથી જ જમા કરાયેલી 5 બિલિયન ડોલરની થાપણોની અવધિ પણ લંબાવવામાં આવી છે. પાકિસ્તાનના નાણાં પ્રધાન ઔરંગઝેબ ઘણી આર્થિક અને રાજદ્વારી બેઠકોમાં સક્રિયપણે ભાગ લઈ રહ્યા છે. તેમણે બંને દેશો વચ્ચે સતત સહકાર પર ભાર મૂકતા આ બેઠકોની બાજુમાં, સાઉદી ફંડ ફોર ડેવલપમેન્ટ (SFD) ના સીઈઓ સુલતાન બિન અબ્દુલરહમાન અલ-માર્શાદ સાથે પણ મુલાકાત કરી.
સંજીવની છેલ્લી ક્ષણે મળી અને UAEનું દબાણ
સાઉદી અરેબિયાની આ મદદ પાકિસ્તાન માટે ‘લાઈફલાઈન’ સમાન છે. તાજેતરમાં, સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) એ પાકિસ્તાનને તેની 3.5 અબજ ડોલરની જૂની લોન ચૂકવવાની માંગ કરી હતી, જેની મુદત આ મહિને સમાપ્ત થઈ રહી છે. UAEના આ પગલાને કારણે પાકિસ્તાનને ડિફોલ્ટ એટલે કે નાદારીનો મોટો ખતરો હતો. આવા જટિલ સમયમાં, સાઉદી અરેબિયા (અને કતાર) આગળ આવ્યા છે અને ખાતરી કરી છે કે પાકિસ્તાનના વિદેશી હૂંડિયામણના ભંડાર ખાલી ન થાય.
IMFની શરતો પૂરી કરવામાં મદદ કરશે
પાકિસ્તાન હાલમાં નવા બેલઆઉટ પેકેજને લઈને IMF સાથે વાતચીત કરી રહ્યું છે. IMFની કડક શરત છે કે સાઉદી અરેબિયા અને ચીન જેવા પાકિસ્તાનના મોટા સહયોગી દેશોએ તેમના નાણાં પાકિસ્તાનની બેંકોમાં રાખવા જોઈએ, જેથી દેશનું વિદેશી મુદ્રા ભંડાર સુરક્ષિત સ્તરે રહે. સાઉદી અરેબિયાએ $5 બિલિયનની ડિપોઝિટ અટકાવી દીધી છે અને વધારાના $3 બિલિયન આપ્યા છે, પાકિસ્તાનની સ્થિતિ IMF સામે ઘણી મજબૂત બની છે.
મધ્ય પૂર્વ કટોકટી અને ઊર્જા સુરક્ષા
હાલમાં મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા તણાવને કારણે વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ભારે વધારો થવાનો ભય છે. પાકિસ્તાન તેની ઉર્જા અને ઈંધણની જરૂરિયાતો માટે સંપૂર્ણપણે આયાત પર નિર્ભર છે. તેલ મોંઘુ થવાને કારણે પાકિસ્તાનનું આયાત બિલ ઝડપથી વધશે. સાઉદી ફંડ્સમાંથી આ નવા નાણાં પાકિસ્તાનને મોંઘા તેલ અને ખોરાક, ખાતર જેવી આવશ્યક ચીજવસ્તુઓની આયાત કરવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ ‘બફર’ પ્રદાન કરશે. રેમિટન્સ (વિદેશથી આવતા ચલણ) પર હજુ સુધી અસર થઈ નથી, પરંતુ 40-50% રેમિટન્સ ગલ્ફ દેશોમાંથી આવે છે. પાકિસ્તાન IMF પાસેથી લગભગ $1.3 બિલિયનની આગામી હપ્તાની અપેક્ષા રાખી રહ્યું છે, જેને આ મહિને અથવા આવતા મહિને મંજૂરી મળે તેવી શક્યતા છે.
