ચીન અને અમેરિકા વચ્ચે વેપાર યુદ્ધ ચાલુ છે. આ દરમિયાન અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે 155 ટકા ડ્યૂટી લગાવવાની ચેતવણી આપી છે. આ તંગ પરિસ્થિતિમાં, ચીની કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી (સીસીપી) એ 20 ઓક્ટોબરે બેઇજિંગમાં તેની 20મી કેન્દ્રીય સમિતિની ચોથી બેઠક બોલાવી હતી. સરકારી મીડિયા અનુસાર, આ બંધ બારણે ચર્ચા આગામી ’15મી પંચવર્ષીય યોજના’ની રૂપરેખા નક્કી કરશે. જો કે આ અંગે અનેક સવાલો પણ ઉઠી રહ્યા છે. ધ એપોક ટાઈમ્સ અનુસાર, ચીની કોમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી સામાજિક-આર્થિક ટાઈમ બોમ્બ પર બેઠી છે.
ધ એપોક ટાઈમ્સના અહેવાલ મુજબ, સરકારી સમાચાર એજન્સી સિન્હુઆએ 14મી પંચવર્ષીય યોજનામાં ‘ઉત્તમ સિદ્ધિઓ’ હોવાનો દાવો કર્યો છે, પરંતુ નિષ્ણાતો અને અર્થશાસ્ત્રીઓનું માનવું છે કે આ દાવાઓ વાસ્તવિકતાથી દૂર છે. વરિષ્ઠ નાણાકીય નિષ્ણાત ઝુ ઝેને છેલ્લા પાંચ વર્ષને ‘આર્થિક કટોકટીનો સમયગાળો’ ગણાવ્યો હતો. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે એવરગ્રેન્ડની નાદારીથી ચાઈનાના રિયલ એસ્ટેટના ફુગ્ગા ફૂટવાથી દેશની વૃદ્ધિની યાત્રાના મુખ્ય ચાલકોમાંના એકનો નાશ થયો છે.
ઝુએ કહ્યું કે યુએસ-ચીન વેપાર વિવાદને કારણે નિકાસ અટકી ગઈ છે, જ્યારે રોગચાળા પછી ઉપભોક્તાનો વિશ્વાસ ડગમગી ગયો છે. આના પરિણામે નાદારી, નોકરીની ખોટ અને ઘરો અને સ્થાનિક વહીવટીતંત્રો પર દેવાનો બોજ વધ્યો છે. તેમણે હોંગકોંગ સ્ટોક એક્સચેન્જમાંથી એવરગ્રાન્ડેની ડિલિસ્ટિંગ અને લિક્વિડેશન પ્રક્રિયાને સમગ્ર ચીનના આર્થિક પતનનો સંકેત ગણાવ્યો હતો.
ચાઇનીઝ વર્તમાન બાબતોના ટીકાકાર વાંગ હીએ આ મતનો પડઘો પાડ્યો, એવી દલીલ કરી કે CCPના કડક લોકડાઉનથી ‘અર્થતંત્ર ભાંગી પડ્યું’ અને મધ્યમ વર્ગના મોટા ભાગનો નાશ કર્યો, જે એક સમયે ઘરેલું વપરાશનો આધાર હતો. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે બેઇજિંગની આક્રમક ‘વુલ્ફ વોરિયર’ વિદેશ નીતિએ ચીનને રાજદ્વારી રીતે અલગ અને આર્થિક રીતે નબળું પાડ્યું છે. સત્તાવાર આંકડાઓ આ ઘટાડાને સમર્થન આપે છે.
ધ એપોક ટાઈમ્સના જણાવ્યા અનુસાર, 2025 ના ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં ચીનનો જીડીપી વૃદ્ધિ દર માત્ર 4.8 ટકા હતો, જે અગાઉના ક્વાર્ટરમાં 5.2 ટકા હતો અને એક વર્ષમાં સૌથી ખરાબ દેખાવ હતો. ફુગાવાના દબાણ ફરી વળ્યા છે, યુએસમાં નિકાસમાં 27 ટકાનો ઘટાડો થયો છે, જ્યારે ઉત્પાદકોના ભાવ 36 મહિનાથી ઘટી રહ્યા છે. આ ચિંતાજનક આંકડાઓ હોવા છતાં, સિન્હુઆ ‘વૃદ્ધિ અને સ્થિરતાના ચમત્કાર’ની પ્રશંસા કરી રહ્યું છે.
