નવી દિલ્હી. વજન ઘટાડવાની દવા (GLP-1) ની સપ્લાય ચેઇનમાં નૈતિક ફાર્માસ્યુટિકલ પ્રેક્ટિસને સુનિશ્ચિત કરવા માટે, ડ્રગ્સ કંટ્રોલર ઓફ ઈન્ડિયાએ દવાના અનધિકૃત વેચાણ અને પ્રમોશન સામે તેની નિયમનકારી દેખરેખને વધુ તીવ્ર બનાવી છે. ભારતીય બજારમાં GLP-1-આધારિત વજન ઘટાડવાની દવાઓના કેટલાક સામાન્ય પ્રકારોના તાજેતરના આગમન સાથે, રિટેલ ફાર્મસીઓ, ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ્સ, જથ્થાબંધ વેપારીઓ અને વેલનેસ ક્લિનિક્સ દ્વારા તેમની ‘ઓન-ડિમાન્ડ ઉપલબ્ધતા’ વિશે ચિંતાઓ ઊભી થઈ છે. જ્યારે આ દવાઓનો યોગ્ય તબીબી દેખરેખ વિના ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, ત્યારે તે ગંભીર આડઅસર અને સંકળાયેલ આરોગ્ય જોખમોનું કારણ બની શકે છે. પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં લેતા, ભારતના ડ્રગ્સ કંટ્રોલર જનરલે, રાજ્યના નિયમનકારો સાથે મળીને, ફાર્માસ્યુટિકલ સપ્લાય ચેઇનમાં સંભવિત દુરુપયોગને રોકવા અને અનધિકૃત વેચાણ અને ઉપયોગને રોકવા માટે સંખ્યાબંધ લક્ષ્યાંકિત પગલાંઓ શરૂ કર્યા છે.
10 માર્ચ 2026 ના રોજ તમામ ઉત્પાદકોને વિગતવાર સલાહ આપવામાં આવી હતી, જેમાં સ્પષ્ટપણે ‘સરોગેટ જાહેરાતો’ (પરોક્ષ જાહેરાતો) અને કોઈપણ પ્રકારના પરોક્ષ પ્રમોશન કે જે ગ્રાહકોને ગેરમાર્ગે દોરે છે અથવા ‘ઓફ-લેબલ ઉપયોગ’ (દવાનો ઉપયોગ કે જેના માટે તે મંજૂર નથી)ને પ્રોત્સાહન આપી શકે છે તેના પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો.
તાજેતરના અઠવાડિયામાં અમલીકરણ પ્રવૃત્તિઓમાં નોંધપાત્ર વધારો કરવામાં આવ્યો છે. ઓડિટ અને નિરીક્ષણો 49 એકમો પર હાથ ધરવામાં આવ્યા હતા, જેમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે: ઓનલાઈન ફાર્મસી વેરહાઉસ, ફાર્માસ્યુટિકલ હોલસેલર્સ, રિટેલર્સ અને વેલનેસ અને સ્લિમિંગ ક્લિનિક્સ. આ નિરીક્ષણો સમગ્ર દેશમાં અનેક વિસ્તારોમાં હાથ ધરવામાં આવ્યા હતા અને તેનો હેતુ મુખ્યત્વે અનધિકૃત વેચાણ, ખોટી નિયત પ્રથાઓ અને ગેરમાર્ગે દોરતા માર્કેટિંગ સંબંધિત ઉલ્લંઘનોને ઓળખવાનો હતો. આ ઉપરાંત નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરતી સંસ્થાઓને પણ નોટિસ મોકલવામાં આવી છે.
નિયમનકાર ભારપૂર્વક જણાવે છે કે દર્દીની સલામતી સર્વોપરી છે. તબીબી દેખરેખ વિના વજન ઘટાડવાની દવાઓનો ખોટો ઉપયોગ ગંભીર આરોગ્ય ગૂંચવણો તરફ દોરી શકે છે. નાગરિકોને સલાહ આપવામાં આવી છે કે તેઓ લાયકાત ધરાવતા ચિકિત્સકોના માર્ગદર્શન હેઠળ જ આવી દવાઓનો ઉપયોગ કરે.
આ દવાને ભારતમાં એ શરત સાથે મંજૂર કરવામાં આવી છે કે તે માત્ર એન્ડોક્રિનોલોજિસ્ટ્સ (હોર્મોન નિષ્ણાતો) અને આંતરિક દવાઓના નિષ્ણાતો દ્વારા સૂચવવામાં આવશે, અને અમુક પરિસ્થિતિઓમાં માત્ર કાર્ડિયોલોજિસ્ટ્સ (હૃદયરોગના નિષ્ણાતો) દ્વારા સૂચવવામાં આવશે. આગામી સપ્તાહોમાં રેગ્યુલેટરી મોનીટરીંગ વધુ સઘન બનાવવામાં આવશે અને નિયમોનું પાલન ન કરનારાઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે, જેમાં લાયસન્સ રદ કરવા, દંડ વસૂલવા અને લાગુ કાયદા હેઠળ કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
–IANS
આ પણ વાંચો – અખબાર પહેલા તમારા રાજ્ય/શહેરના સમાચાર વાંચવા માટે ક્લિક કરો.
