ઈરાનમાં અત્યાર સુધી થયેલા વિરોધ પ્રદર્શનમાં ઓછામાં ઓછા 5000 લોકો માર્યા ગયા છે. જેમાં 500 જેટલા સુરક્ષાકર્મીઓનો પણ સમાવેશ થાય છે. ઈરાનના એક અધિકારીએ રવિવારે આ માહિતી આપી અને કહ્યું કે ‘આતંકવાદીઓ અને સશસ્ત્ર તોફાનીઓ’ પર નિર્દોષ નાગરિકોને નિશાન બનાવવાનો આરોપ છે. અધિકારીએ કહ્યું કે આ આંકડાઓની પુષ્ટિ થઈ ગઈ છે. ઈરાનના અધિકારીઓએ વારંવાર હિંસા માટે વિદેશી દુશ્મનોને જવાબદાર ઠેરવ્યા છે. સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લા અલી ખામેનીએ યુએસ અને ઇઝરાયેલ પર અશાંતિ ફેલાવવાનો આરોપ મૂક્યો હતો અને સ્વીકાર્યું હતું કે ‘કેટલાક હજારો’ લોકો માર્યા ગયા હતા.
ઈરાનના એક અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, આ પ્રદર્શનો 28 ડિસેમ્બરે આર્થિક સંકટ, મોંઘવારી અને બેરોજગારીના વિરોધમાં શરૂ થયા હતા. શરૂઆતમાં લોકો રોજબરોજની સમસ્યાઓને લઈને રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા હતા, પરંતુ બે અઠવાડિયામાં પરિસ્થિતિ ઝડપથી બગડી અને આંદોલને રાજકીય વળાંક લીધો. ઘણા શહેરોમાં સરકાર વિરોધી સૂત્રોચ્ચાર કરવામાં આવ્યા અને ધાર્મિક શાસનને સમાપ્ત કરવાની માંગણીઓ શરૂ થઈ.
24000થી વધુની ધરપકડ
યુએસ સ્થિત માનવાધિકાર કાર્યકર્તા જૂથે શનિવારે જણાવ્યું હતું કે તેમાં ઓછામાં ઓછા 3,308 મૃત્યુ નોંધાયા છે, જ્યારે અન્ય 4,382 કેસ તપાસ હેઠળ છે. જૂથે કહ્યું કે 24,000 થી વધુ લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. ઈરાની અધિકારીઓએ આ અંદાજોને નકારી કાઢતા કહ્યું કે પુષ્ટિ થયેલ મૃત્યુની સંખ્યામાં નોંધપાત્ર વધારો થશે નહીં. તેણે આરોપ લગાવ્યો કે ઈઝરાયેલ અને વિદેશી સશસ્ત્ર જૂથો અશાંતિમાં સામેલ લોકોને સમર્થન આપે છે અને તેમને હથિયારો પૂરા પાડે છે.
ટ્રમ્પે અમેરિકાના હસ્તક્ષેપ અંગે ચેતવણી આપી હતી
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ચેતવણી આપી છે કે જો દેખાવકારોની હત્યા કે ફાંસી ચાલુ રહેશે તો વોશિંગ્ટન હસ્તક્ષેપ કરી શકે છે. શુક્રવારે સોશિયલ મીડિયા પર એક પોસ્ટમાં ટ્રમ્પે કહ્યું કે તેહરાને નિર્ધારિત સામૂહિક ફાંસી રદ કરી દીધી છે અને તેના માટે ઈરાનના નેતૃત્વનો આભાર માન્યો છે. જોકે, ઈરાનના ન્યાયતંત્રે રવિવારે સંકેત આપ્યો હતો કે મૃત્યુદંડની સજા હજુ પણ ચાલી શકે છે.
સૌથી વધુ મૃત્યુ કુર્દિશ વિસ્તારોમાં થયા છે
સૌથી ઘાતક અથડામણ ઈરાનના ઉત્તર-પશ્ચિમ કુર્દિશ વિસ્તારોમાં થઈ છે, જ્યાં કુર્દિશ અલગતાવાદી જૂથો લાંબા સમયથી સક્રિય છે, અધિકારીએ જણાવ્યું હતું. અગાઉની અશાંતિ દરમિયાન આ વિસ્તારોમાં હિંસાનું સ્તર ઊંચું રહ્યું છે. ત્રણ સ્ત્રોતોએ 14 જાન્યુઆરીએ રોઇટર્સને જણાવ્યું હતું કે સશસ્ત્ર કુર્દિશ અલગતાવાદી જૂથોએ ઇરાકમાંથી ઇરાનમાં પ્રવેશવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, જે સૂચવે છે કે ક્રેકડાઉન દરમિયાન વિદેશી શક્તિઓએ અસ્થિરતાનો લાભ લેવાનો પ્રયાસ કર્યો હોઈ શકે છે. નોર્વે સ્થિત કુર્દિશ માનવાધિકાર જૂથ હંગાવે પણ અહેવાલ આપ્યો છે કે વિરોધ દરમિયાન સૌથી વધુ તીવ્ર અથડામણો કુર્દિશ બહુમતીવાળા વિસ્તારોમાં થઈ હતી.
