જયપુર રાજસ્થાનના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી અશોક ગેહલોતે જાતિ ગણતરીની વર્તમાન પ્રક્રિયાને સંપૂર્ણ રીતે ખામીયુક્ત ગણાવી છે અને કેન્દ્ર સરકારના ઈરાદા પર સવાલો ઉભા કર્યા છે. તેમણે કહ્યું કે આ સ્થિતિ માત્ર એક સંયોગ નથી, પરંતુ જાતિ ગણતરીના મૂળ ઉદ્દેશ્યને નબળો પાડવા અને સચોટ આંકડાઓ બહાર આવતા અટકાવવા માટે કેન્દ્રની ઇરાદાપૂર્વકની વ્યૂહરચના છે.
ગેહલોતે કહ્યું કે જ્યારે જાતિ ગણતરીની જાહેરાત કરવામાં આવી ત્યારે બધાએ તેનું સ્વાગત કર્યું હતું. જો કે, હવે જે રીતે ભ્રમણા સર્જાઈ રહી છે તે કેન્દ્ર સરકારના ઈરાદા પર ગંભીર સવાલો ઉભા કરે છે. તેમણે કહ્યું કે સરકારે “ઓપન-એન્ડેડ પ્રશ્નો”ની પદ્ધતિ અપનાવી છે, જે હેઠળ દરેક વ્યક્તિની જાતિ તે કહે છે તે રીતે બરાબર નોંધવામાં આવશે. ભારતમાં એક જ જાતિને જુદા જુદા પ્રદેશોમાં અલગ અલગ નામો, પેટાજાતિઓ અને ભાષાકીય ભિન્નતાઓથી ઓળખવામાં આવે છે. પરિણામે, એક પ્રજાતિ હજારો જુદા જુદા નામોમાં વિભાજિત થઈ શકે છે, જે અંતિમ ડેટાને અવિશ્વસનીય અને વ્યવહારીક રીતે નકામું બનાવે છે.
ગેહલોતે કહ્યું કે સૌથી ગંભીર ચિંતા એ છે કે વસ્તી ગણતરીમાં “અન્ય પછાત વર્ગો (ઓબીસી)” શબ્દોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો નથી.
આના કારણે પછાત વર્ગોની વસ્તીની સચોટ તપાસ કરવી શક્ય બનશે નહીં. તેમણે કહ્યું કે કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગે અને લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને પત્ર લખીને માંગ કરી છે કે જાતિઓની સંપૂર્ણ યાદી અગાઉથી તૈયાર કરવામાં આવે. તેમણે કહ્યું કે 2024માં તેલંગાણા અને 2022માં બિહારમાં કરવામાં આવેલા જાતિ સર્વેક્ષણમાં સમાન પદ્ધતિઓ અપનાવવામાં આવી હતી.
ગેહલોતે માંગ કરી હતી કે કેન્દ્ર સરકારે તાત્કાલિક આ ખોટી પ્રક્રિયા પાછી ખેંચી લેવી જોઈએ અને રાજકીય પક્ષો, નિષ્ણાતો અને સામાન્ય જનતા સાથે વાત કર્યા પછી નવી પ્રશ્નાવલી (પ્રશ્ન-સૂચિ) તૈયાર કરવી જોઈએ.
તેમણે કહ્યું કે જાતિની વસ્તી ગણતરી ત્યારે જ તેનો હેતુ પૂરો કરી શકે છે જ્યારે તે દેશની સામાજિક વાસ્તવિકતાને પ્રતિબિંબિત કરતા સચોટ અને અર્થપૂર્ણ ડેટા પ્રદાન કરે છે. સામાજિક ન્યાય, સમાન પ્રતિનિધિત્વ અને સમાજના પછાત વર્ગોના કલ્યાણ માટે અસરકારક નીતિઓ બનાવવા માટે આવા ડેટા ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
–IANS
આ પણ વાંચો – અખબાર પહેલા તમારા રાજ્ય/શહેરના સમાચાર વાંચવા માટે ક્લિક કરો.
