જે ઝડપ એક સમયે માનવ ક્ષમતાની મર્યાદા ગણાતી હતી તેને હવે મશીનો દ્વારા પડકારવામાં આવી રહી છે. ચેસબોર્ડ પર શરૂ થયેલી માનવી અને કોમ્પ્યુટર વચ્ચેની સ્પર્ધા હવે રેસ ટ્રેક સુધી પહોંચી ગઈ છે. ચીનના હ્યુમનૉઇડ રોબોટ ‘લાઈટનિંગ’ એ 100 મીટરની દોડમાં 9.32 સેકન્ડનો સમય રેકોર્ડ કર્યો છે, જેણે વિશ્વના મહાન દોડવીર યુસૈન બોલ્ટના 9.58 સેકન્ડના વર્લ્ડ રેકોર્ડને બહેતર બનાવ્યો છે. જો કે, રોબોટના આ સમયને સત્તાવાર માનવ એથ્લેટિક્સ રેકોર્ડ ગણવામાં આવશે નહીં.
100 મીટરનું અંતર 9.32 સેકન્ડમાં પૂરું કર્યું
ચીનની સ્માર્ટફોન કંપની ઓનરના હ્યુમનૉઇડ રોબોટ ‘લાઈટનિંગ’એ શનિવારે માત્ર 9.32 સેકન્ડમાં 100 મીટરનું અંતર પૂરું કર્યું. રિપોર્ટ અનુસાર, રોબોટે લગભગ 14.5 મીટર પ્રતિ સેકન્ડની સ્પીડ હાંસલ કરી હતી. તેની સરખામણીમાં યુસૈન બોલ્ટે 2009માં બર્લિનમાં આયોજિત વર્લ્ડ એથ્લેટિક્સ ચેમ્પિયનશિપ દરમિયાન 9.58 સેકન્ડમાં 100 મીટર પૂર્ણ કરીને વર્લ્ડ રેકોર્ડ બનાવ્યો હતો. બોલ્ટનો આ રેકોર્ડ લગભગ 17 વર્ષથી અડીખમ છે અને આજ સુધી કોઈ માનવી તેને તોડી શક્યો નથી.
લાંબા અંતરની દોડમાં પણ તાકાત બતાવી છે
‘લાઈટનિંગ’ની આ સિદ્ધિ અચાનક પ્રાપ્ત થઈ નથી. આ પહેલા પણ રોબોટ પોતાની દોડવાની ક્ષમતા દર્શાવી ચૂક્યો છે. તેણે એપ્રિલમાં યોજાયેલી 21 કિલોમીટરની હાફ મેરેથોનમાં ભાગ લીધો હતો અને 50 મિનિટ 26 સેકન્ડમાં દોડ પૂરી કરી હતી. તે સમયે રોબોટની ઊંચાઈ 169 સેન્ટિમીટર હતી, જ્યારે તેના પગની લંબાઈ 95 સેન્ટિમીટર હતી. પાછળથી, વર્લ્ડ હ્યુમનોઇડ રોબોટ ગેમ્સમાં ભાગ લેતા પહેલા, સંશોધકોએ તેની દોડવાની ક્ષમતાને સુધારવા માટે તેના પગની લંબાઈ 10 સેન્ટિમીટર વધારી.

મશીનોની ઝડપ પાછળ ચીનની મોટી તૈયારી
હ્યુમનૉઇડ રોબોટની આ સિદ્ધિને રોબોટિક્સ અને આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સને પ્રોત્સાહન આપવાની ચીનની વ્યૂહરચના સાથે પણ જોડવામાં આવી રહી છે. ચીનની સરકાર અને ત્યાંની કંપનીઓ ભવિષ્યના મહત્વના ઉદ્યોગોમાં રોબોટિક્સનો સમાવેશ કરવા પર ભાર આપી રહી છે. AI અને અદ્યતન હાર્ડવેરના ઝડપી વિકાસ સાથે, ઉત્પાદન, લોજિસ્ટિક્સ અને ઉપભોક્તા ક્ષેત્રોમાં મોટા પાયે હ્યુમનૉઇડ રોબોટ્સનો ઉપયોગ કરવાની શક્યતાઓ શોધવામાં આવી રહી છે.
માણસ વિરુદ્ધ મશીનની લડાઈ ચેસથી ટ્રેક સુધી પહોંચી
માણસો અને મશીનો વચ્ચેની સ્પર્ધાનો ઈતિહાસ નવો નથી. 1997 માં, IBMના ‘ડીપ બ્લુ’ કમ્પ્યુટરે વિશ્વના મહાન ચેસ ખેલાડી ગેરી કાસ્પારોવને હરાવીને ટેક્નોલોજીની દુનિયામાં હલચલ મચાવી દીધી હતી. હવે રેસટ્રેકમાં રોબોટ્સનું પ્રદર્શન આ બદલાતી વાર્તામાં એક નવો અધ્યાય છે. ‘લાઈટનિંગ’નો 9.32 સેકન્ડનો સમય કદાચ માનવ વિશ્વ વિક્રમ તરીકે નોંધાયેલો નથી, પરંતુ તે ચોક્કસપણે દર્શાવે છે કે રોબોટિક્સ કેટલી ઝડપથી પ્રગતિ કરી રહ્યું છે અને ભવિષ્યમાં માનવ અને મશીનની ક્ષમતાઓની સરખામણી કેવા પ્રકારની નવી ચર્ચાને જન્મ આપી શકે છે.
આ પણ વાંચોઃ ઈરાન-અમેરિકા યુદ્ધમાં નવો વળાંક! પેજેશ્કિયાને જીતનો દાવો કર્યો, પશ્ચિમ એશિયામાં હલચલ વધી

