અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે નાજુક યુદ્ધવિરામ અને સમજૂતી કરાર (એમઓયુ) હોવા છતાં, વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ જળમાર્ગ એવા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં તણાવ ફરી એકવાર ચરમસીમાએ પહોંચી ગયો છે. માત્ર 24 કલાકમાં જ ત્રણ મોટા ટેન્કરો પર અલગ-અલગ હુમલા થયા છે, જેમાં મિસાઈલ અને ડ્રોનનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આ ઘટનાઓએ ફરી એકવાર મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ વધારી દીધો છે. આ ઉપરાંત, યુએસ-ઈરાન સંઘર્ષ ફરીથી ભડકવાની સંભાવના છે.
અલગ-અલગ ત્રણ ટેન્કર પર હુમલો
હકીકતમાં, બ્રિટનના યુનાઇટેડ કિંગડમ મેરીટાઇમ ટ્રેડ ઓપરેશન્સ (યુકેએમટીઓ) એ મંગળવારે ત્રણ અલગ-અલગ ઘટનાઓની પુષ્ટિ કરી હતી. સૌપ્રથમ, મંગળવારે વહેલી સવારે હોર્મુઝથી ઓમાનની ખાડી તરફ જઈ રહેલા એક ટેન્કર પર મિસાઈલથી હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો, જેના કારણે જહાજમાં ભારે આગ લાગી હતી. થોડા કલાકો બાદ ઓમાનના દરિયાકાંઠે બીજા જહાજ પર મિસાઈલથી હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. ત્રીજા હુમલામાં ડ્રોનનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, જેના કારણે જહાજને નજીવું નુકસાન થયું હતું, પરંતુ આ ઘટનામાં કોઈ જાનહાનિ થઈ ન હતી. હુમલા છતાં તમામ વહાણોએ તેમની સફર ચાલુ રાખી.
અહેવાલ મુજબ, સાઉદી અરેબિયાના ધ્વજવાળા ક્રૂડ ઓઈલ ટેન્કર ‘વેદયાન’ને પણ ઓમાનના લિમા બંદરથી લગભગ આઠ નોટિકલ માઈલ પૂર્વ-દક્ષિણપૂર્વમાં નિશાન બનાવવામાં આવ્યું હતું. ઈરાનના ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (આઈઆરજીસી) એ વ્યૂહાત્મક જળમાર્ગમાંથી પસાર થતા બે વેપારી જહાજો પર મિસાઈલ છોડ્યા, એક્સિઓસે યુએસ અધિકારીઓને ટાંકીને અહેવાલ આપ્યો. બંને જહાજોને ભારે નુકસાન થયું હતું, જોકે કોઈ જાનહાનિ થઈ ન હતી.
હુમલા બાદ ઈરાને શું કહ્યું?
ઈરાને આ આરોપોને સંપૂર્ણપણે ફગાવીને પોતાનું વલણ રજૂ કર્યું છે. ઈરાનના સરકારી ટેલિવિઝનએ દાવો કર્યો હતો કે હુમલો કરાયેલ ટેન્કર ઓમાનના દરિયાકાંઠે જતા સમયે વારંવારની ચેતવણીઓને અવગણી રહ્યો હતો. વધુમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે, સુરક્ષા દળોએ ચેતવણીઓને અવગણ્યા બાદ જ કાર્યવાહી કરી હતી. તે જ સમયે, ધ વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલે, મેરીટાઇમ રેડિયો કોમ્યુનિકેશન્સને ટાંકીને અહેવાલ આપ્યો કે લક્ષ્યાંકિત જહાજોમાંથી એક ‘અલ રેકાયત’ નામનું એલએનજી ટેન્કર હતું, જે કતારના એલએનજી ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલું છે. જહાજના એન્જિન રૂમની નજીક આગ ફાટી નીકળી હતી, પરંતુ સમગ્ર ક્રૂ સુરક્ષિત રીતે બહાર નીકળવામાં સફળ રહ્યો હતો.
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે સમજૂતી થઈ હતી
તમને જણાવી દઈએ કે આ હુમલા એવા સમયે થયા છે જ્યારે ત્રણ અઠવાડિયા પહેલા અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે સમજૂતી કરાર (એમઓયુ) પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. આ કરાર હેઠળ, ઈરાન વ્યાપક પરમાણુ અને પ્રાદેશિક સમજૂતી તરફ વાટાઘાટો દરમિયાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં જહાજો પર હુમલા રોકવા માટે સંમત થયા હતા. વધુમાં, એક સપ્તાહની વચગાળાની દરિયાઈ સુરક્ષા વ્યવસ્થા પણ લાગુ કરવામાં આવી હતી, જે હવે સમાપ્ત થઈ ગઈ છે. ગયા અઠવાડિયે કતારની રાજધાની દોહામાં યોજાયેલી પરોક્ષ વાટાઘાટો દરિયાઈ સુરક્ષાના મુદ્દે કોઈ નિર્ણય સુધી પહોંચવામાં નિષ્ફળ રહી હતી. આ વાતચીતમાં ઈરાને તેના તેલની નિકાસ અને ક્ષેત્રીય સુરક્ષા મુદ્દાઓ પર અમેરિકા પાસેથી નક્કર ગેરંટી માંગી હતી.
