પશ્ચિમ બંગાળમાં મતદાર યાદીના સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR)ને લઈને મમતા બેનર્જી સરકાર અને ચૂંટણી પંચ ફરી એકવાર સામસામે આવી ગયા છે. ચૂંટણી પંચે મંગળવારે પશ્ચિમ બંગાળ સરકાર દ્વારા તાત્કાલિક અસરથી ત્રણ IAS અધિકારીઓની બદલીના નિર્ણયને રદ કર્યો છે. પંચની દલીલ છે કે આ ત્રણ અધિકારીઓ મતદાર યાદી તૈયાર કરવા માટે નિરીક્ષક તરીકે કામ કરી રહ્યા હતા. કમિશન વતી, એવું કહેવામાં આવ્યું હતું કે રાજ્ય સરકારનું આ પગલું મતદાર યાદીઓના ચાલુ વિશેષ સઘન સંશોધન (SIR) માટે જારી કરાયેલ સ્પષ્ટ સૂચનાઓનું ઉલ્લંઘન છે.
પશ્ચિમ બંગાળના મુખ્ય સચિવને લખેલા પત્રમાં, પંચે કહ્યું છે કે સમીક્ષા સમયગાળા દરમિયાન SIR પ્રક્રિયા સાથે સંકળાયેલા કોઈપણ અધિકારીની બદલી કરવી જોઈએ નહીં. આ અંગે સ્પષ્ટ સૂચનાઓ હોવા છતાં તેમની પૂર્વ મંજુરી વગર અધિકારીઓની બદલી કરવામાં આવી હતી. આયોગના ધ્યાન પર આવ્યું છે કે પશ્ચિમ બંગાળ સરકારે પંચની પૂર્વ સંમતિ વિના મતદાર યાદી નિરીક્ષકોની વિભાગીય બદલી/નિમણૂકનો આદેશ આપ્યો છે, જે આયોગની સૂચનાઓનું ઉલ્લંઘન છે, એમ કમિશને પત્રમાં જણાવ્યું હતું.
કમિશને રાજ્ય સરકારને તાત્કાલિક બદલીના આદેશો રદ કરવા જણાવ્યું છે અને ચેતવણી આપી છે કે ભવિષ્યમાં આવા કોઈ આદેશ જારી કરતા પહેલા તેની (આયોગ) પાસેથી મંજૂરી મેળવવી ફરજિયાત છે. આ પત્ર અનુસાર, ચૂંટણી પંચે 27 ઓક્ટોબર, 2025ના પત્ર દ્વારા પશ્ચિમ બંગાળમાં મતદાર યાદીઓના વિશેષ સઘન સંશોધનની જાહેરાત કરી હતી. તે પત્રના ફકરા ચારે મુખ્ય સચિવો માટે એ સુનિશ્ચિત કરવાનું ફરજિયાત બનાવ્યું છે કે SIR કાર્યમાં રોકાયેલા અધિકારીઓની પંચની સંમતિ વિના બદલી ન થાય.
ત્યારબાદ, નવેમ્બર 2025 ના અંતમાં જારી કરાયેલા અન્ય પત્ર દ્વારા, પંચે મતદાર યાદીના નિરીક્ષકો તેમજ પાંચ વિભાગીય કમિશનરની નિમણૂક કરી. આ અધિકારીઓને આ પ્રક્રિયાના સમયગાળા માટે ચૂંટણી પંચમાં “ડીમ્ડ ડેપ્યુટેશન” પર મૂકવામાં આવ્યા હતા. તેમ છતાં, રાજ્ય સરકારે 1 ડિસેમ્બર, 2025, પછી 20 જાન્યુઆરી, 2026 અને 21 જાન્યુઆરી, 2026 ના રોજ બદલીઓ અને પોસ્ટિંગની સૂચનાઓ જારી કરી, જેનાથી ત્રણ IAS અધિકારીઓ અશ્વિની કુમાર યાદવ, રણધીર કુમાર અને સ્મિતા પાંડેને અસર થઈ.
પંચે નોંધ્યું હતું કે ત્રણેય અધિકારીઓ ચૂંટણી સંબંધિત મહત્ત્વના કામમાં રોકાયેલા હતા ત્યારે તેમની મંજૂરી વિના તેમની બદલી કરવામાં આવી હતી. પત્રમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ટ્રાન્સફર ઓર્ડર તાત્કાલિક રદ કરવામાં આવે. ઉપરાંત, ભવિષ્યમાં આવા કોઈપણ નિર્ણય માટે, રાજ્યએ આયોગની પૂર્વ સંમતિ લેવી પડશે. ચૂંટણી પંચે પશ્ચિમ બંગાળ સરકારને 28 જાન્યુઆરીના રોજ બપોરે 3 વાગ્યા સુધીમાં અનુપાલન અહેવાલ મોકલવા જણાવ્યું છે. ચૂંટણી પંચના સચિવ સુજીત કુમાર મિશ્રા દ્વારા હસ્તાક્ષર કરાયેલ પત્ર, મતદાર યાદી સુધારણા પ્રક્રિયાની સાતત્યતા જાળવવા માટે પંચના મક્કમ વલણને રેખાંકિત કરે છે.
