સોમવારે લોકસભામાં રાહુલ ગાંધીએ પૂર્વ આર્મી ચીફ જનરલ એમએમ નરવણેનો ઉલ્લેખ કરીને મોદી સરકાર પર સીધો પ્રહાર કર્યો હતો. આ દરમિયાન વિપક્ષના નેતાએ LAC પર ચીની ટેન્કનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો. આ મુદ્દે સંસદમાં જોરદાર ચર્ચા થઈ હતી અને ગૃહની કાર્યવાહી બીજા દિવસ સુધી સ્થગિત કરી દેવામાં આવી હતી. આ મામલે કોંગ્રેસના સાંસદ શશિ થરૂરે રાહુલ ગાંધીનો જોરદાર બચાવ કર્યો હતો અને કહ્યું હતું કે આટલી વધારે પ્રતિક્રિયા આપવાની જરૂર નથી. થરૂરે દલીલ કરી હતી કે રાહુલને તેમના વિચારો રજૂ કરવાની તક પણ આપવામાં આવી નથી. લેખ કે નિવેદનમાં સેના કે સૈનિકોને બિલકુલ દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા નથી. આ વિવાદ સંપૂર્ણપણે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા લેવાયેલા કે ન લેવાયેલા નિર્ણયો સાથે જોડાયેલો છે અને આ જ રાહુલ ગાંધીનો ઈરાદો હતો. હું એટલું જ કહીશ કે સરકારે આટલી પ્રતિક્રિયા આપવાની જરૂર નહોતી.
વાસ્તવમાં, આ વિવાદનું મૂળ લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા તરીકે રાહુલ ગાંધીનો પૂર્વી લદ્દાખમાં 2020ની ભારત-ચીન સૈન્ય ગતિરોધ સંબંધિત પ્રશ્નો ઉઠાવવાનો પ્રયાસ હતો. કોંગ્રેસ નેતાએ તેમના ભાષણની શરૂઆત જનરલ નરવણેના અપ્રકાશિત સંસ્મરણો પર આધારિત પ્રકાશિત લેખને ટાંકીને કરી હતી, જેમાં તે કટોકટી સંબંધિત નિર્ણયોની ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. શાસક પક્ષના સાંસદોએ તરત જ વાંધો ઉઠાવ્યો, જેમાં સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથ સિંહ, ગૃહ પ્રધાન અમિત શાહ અને સંસદીય બાબતોના પ્રધાન કિરેન રિજિજુએ દરમિયાનગીરી કરીને રાહુલ ગાંધીના અપ્રકાશિત પુસ્તકમાંથી અવતરણ કરવાના અધિકાર પર સવાલ ઉઠાવ્યા.
મંત્રીઓએ ભ્રામક કહ્યું
સમગ્ર વિવાદ એક સામયિકમાં પ્રકાશિત થયેલા લેખને ટાંકીને રાહુલ ગાંધી પર કેન્દ્રિત હતો, જે જનરલ નરવણેના હજુ સુધી અપ્રકાશિત સંસ્મરણ ‘ફોર સ્ટાર્સ ઑફ ડેસ્ટિની’ પર આધારિત હતો. એવું કહેવાય છે કે આ પુસ્તક 2020ના પૂર્વીય લદ્દાખ સ્ટેન્ડઓફના સંજોગો પર પ્રકાશ પાડશે, જે મેની શરૂઆતમાં પેંગોંગ લેક વિસ્તારમાં ભારતીય અને ચીની સૈનિકો વચ્ચે હિંસક અથડામણ બાદ શરૂ થઈ હતી. આ મુકાબલો આખરે દાયકાઓમાં બંને દેશો વચ્ચેનો સૌથી ગંભીર લશ્કરી કટોકટી બની ગયો.
તે જ સમયે, મંત્રીઓએ દલીલ કરી હતી કે અપ્રકાશિત સંસ્મરણોમાંથી ટાંકવાનું અયોગ્ય અને ભ્રામક છે. વિપક્ષી નેતાઓએ આ વાતનું ખંડન કરતા કહ્યું કે રાહુલ ગાંધી જે સામગ્રીનો ઉલ્લેખ કરવા માગે છે તે મેગેઝિન લેખ દ્વારા પહેલાથી જ જાહેરમાં ઉપલબ્ધ છે અને હજુ પણ સરળતાથી સુલભ છે. રાહુલ ગાંધીએ મેગેઝિનની પ્રિન્ટ આઉટ હાથમાં લઈને ભાષણ ચાલુ રાખવાનો વારંવાર પ્રયાસ કર્યો, પરંતુ તેમને અટકાવવામાં આવ્યા.
શશિ થરૂર રાહુલ ગાંધીની તરફેણમાં
આના પર થરૂરે કહ્યું કે તેમને લાગ્યું કે સરકારને ‘ઓવરરિએક્ટ’ કરવાની કોઈ જરૂર નથી. તેમણે કહ્યું કે રાહુલ જે મુદ્દા પર ચર્ચા કરવા માગે છે તે પહેલાથી જ સાર્વજનિક છે. થરૂરે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે રાહુલ એક પ્રકાશિત લેખના આધારે બોલી રહ્યા હતા, જેમાં જનરલ નરવણેના અપ્રકાશિત સંસ્મરણો ટાંકવામાં આવ્યા હતા. પુસ્તક અપ્રકાશિત હોવા સામે વાંધો ઉઠાવવાને બદલે સરકારે તેમને બોલવાની છૂટ આપવી જોઈતી હતી.
