શાસ્ત્રીય વર્ણન અનુસાર, મોહિની ભગવાન વિષ્ણુનો અવતાર હતો. તેની વાર્તા સમુદ્ર મંથન સાથે જોડાયેલી છે. કહેવાય છે કે જ્યારે સમુદ્ર મંથનમાંથી નીકળેલા અમૃતને લઈને દેવતાઓ અને દાનવો વચ્ચે વિવાદ થયો ત્યારે તેને ઉકેલવા માટે ભગવાન વિષ્ણુએ પોતે મોહિનીનું રૂપ ધારણ કર્યું હતું. ભગવાન વિષ્ણુ જે દિવસે પ્રગટ થયા તે એકાદશી હતી. ત્યારથી આ એકાદશી મોહિની એકાદશી તરીકે ઓળખાવા લાગી. વૈશાખ માસની આ એકાદશીનું ઘણું મહત્વ છે. આ એકાદશીમાં વ્રતની પ્રતિજ્ઞા લેવાનું અને સાંજે પૂજા અને કથા કરવાનું, રાત્રી જાગરણનું વિશેષ મહત્વ છે. એવું કહેવાય છે કે એકાદશીના દિવસે રાત્રે સદ્ભાવ અને ભક્તિ સાથે જાગરણ કરવું જોઈએ, તેનાથી શ્રી હરિની ભક્તિ થાય છે.
એકાદશી વ્રત દરમિયાન રાત્રિ જાગરણ કરવાથી શું ફાયદો થાય છે?
ખાસ કરીને જો તમે જાગતા રહીને એકાદશીની રાત્રે શ્રી હરિની પૂજા કરશો તો તમે શ્રી હરિને પ્રસન્ન કરશો. જાગરણ સમયે એક ક્ષણ માટે ગોવિંદાનું નામ લેવાથી વ્રતનું ચાર ગણું ફળ મળે છે, એક કલાક નામનો જાપ કરવાથી લાખો ગણું ફળ મળે છે. તે રાત્રે જાગીને ભગવાનની સામે નૃત્ય કરે છે, ભગવાન તેના પર પ્રસન્ન થાય છે અને જન્મથી મૃત્યુ સુધી તેના સત્કર્મોનું ફળ આપે છે. જો જાગરણ સમયે કીર્તન અને ગાયન અને નૃત્યની સાથે પુરાણ કથાનું વાંચન કરવું જોઈએ. એકાદશી પર ભગવાન વિષ્ણુ માટે જાગરણ કરવાથી હજાર અશ્વમેધ યજ્ઞ કરવાનું ફળ મળે છે. જો તમે આ રીતે એકાદશીનું વ્રત કરો છો તો રાત્રે ભગવાનનું જાગરણ અવશ્ય કરો.
એકાદશી વ્રત કરવાથી શું ફાયદા થાય છે?
કહેવાય છે કે એકાદશીનું વ્રત કરવાથી પાછલાં પાપ દૂર થાય છે. જે વ્યક્તિ આ દિવસે ઉપવાસ કરે છે તેના પાપ તો દૂર થાય જ છે પરંતુ સુખ અને સૌભાગ્યની પણ પ્રાપ્તિ થાય છે. એકાદશી વ્રત ભગવાન વિષ્ણુને ખૂબ પ્રિય છે. શાસ્ત્રોમાં ઉલ્લેખ છે કે ભગવાન શ્રી રામ અને રાજા યુધિષ્ઠિરે પણ ભગવાન વિષ્ણુની કૃપા મેળવવા માટે મોહિની એકાદશીનું વ્રત કર્યું હતું. આજે એકાદશીમાં ધ્રુવ યોગ, અમૃત સિદ્ધિ અને ત્રિપુષ્કર યોગનો દુર્લભ ત્રિવેણી સંયોગ થઈ રહ્યો છે. આ દિવસે ઠાકુર જીને મોહિની સ્વરૂપે તૈયાર કરવામાં આવે છે. વહેલી સવારે ભગવાનનો અભિષેક અને પૂજા કરવામાં આવશે. તમને જણાવી દઈએ કે તે ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવે છે. તે વૈશાખ મહિનાના શુક્લ પક્ષની એકાદશી પર આવે છે.
