પશ્ચિમ એશિયામાં ઈરાન અને અમેરિકા અને ઈઝરાયલ વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધ વચ્ચે વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગોમાંથી એક સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ યુદ્ધનો અખાડો બની ગયો છે. આ જળમાર્ગને અસરકારક રીતે બંધ કરવાથી ગભરાટ ફેલાયો છે, ઘણા દેશો ઇંધણની કટોકટીનો સામનો કરી રહ્યા છે. દરમિયાન, ઈરાન હવે આ જળમાર્ગ પર પોતાની પકડ વધુ કડક કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. ઈરાને દાવો કર્યો છે કે તે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની ‘નિરિક્ષણ’ માટે પ્રસ્તાવ તૈયાર કરી રહ્યું છે.
ઈરાનની સરકારી સમાચાર એજન્સી ‘IRNA’એ ઈરાની રાજદ્વારી કાઝીમ ઘરીબાદીના હવાલાથી આ માહિતી આપી છે. ગુરુવારે, ગરીબબાદીએ કહ્યું કે ઈરાન ઓમાન સાથે મળીને તેના પર નજર રાખવા માટે એક યોજના તૈયાર કરી રહ્યું છે. ઈરાની અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, આ પ્રસ્તાવનો ઉદ્દેશ્ય ‘જહાજોની અવરજવર માટે આ માર્ગને સુરક્ષિત અને સરળ બનાવવા અને વધુ સારી સેવાઓ પ્રદાન કરવાનો’ છે.
શિપિંગ ટ્રાફિક અસરકારક રીતે અટકાવ્યો
તમને જણાવી દઈએ કે આ જળમાર્ગ ઈરાન અને ઓમાનના પાણીમાં છે, પરંતુ તેને આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ માર્ગ માનવામાં આવે છે અને અહીંથી જહાજોની અવિરત અને મુક્ત અવરજવરની અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે. આ વિસ્તારના જહાજો પર ઈરાનના હુમલા અને હોર્મુઝમાંથી પસાર થવા માટે US$2 મિલિયન સુધીની કથિત માગણીઓએ માર્ગ દ્વારા વહાણવટાને અસરકારક રીતે અટકાવી દીધું છે. ઈરાને કહ્યું છે કે તે કોઈપણ સંજોગોમાં અમેરિકન અને પશ્ચિમી હિતોના જહાજોને આ માર્ગ પરથી પસાર થવા દેશે નહીં. જોકે, ઈરાને ભારતીય જહાજો પર આવો કોઈ પ્રતિબંધ લાદ્યો નથી.
યુદ્ધમાં શાંતિ સમયના નિયમો લાગુ પડતા નથી – ઈરાન
આ પ્રસ્તાવનો ડ્રાફ્ટ શું છે અને તેની શું અસર થશે તે અત્યારે સ્પષ્ટ નથી. ઓમાને પણ આ અંગે તાત્કાલિક કોઈ પ્રતિક્રિયા આપી નથી. આ અંગે બોલતા ઈરાનના અધિકારી ગરીબબાદીએ વધુમાં કહ્યું કે જહાજો પર હુમલો ઈરાન સામેની આક્રમકતાનું પરિણામ છે. “જ્યારે આપણે આક્રમક કાર્યવાહીનો સામનો કરીએ છીએ, ત્યારે શિપિંગ પર ગંભીર અસર થાય છે અને આ તે આક્રમકતાનું પરિણામ છે,” તેમણે કહ્યું. આપણે અત્યારે યુદ્ધમાં છીએ અને આવી સ્થિતિમાં એવી અપેક્ષા રાખી શકાય નહીં કે યુદ્ધ સમયની પરિસ્થિતિમાં પણ શાંતિ સમયના નિયમો લાગુ પડશે.
