નવી દિલ્હી: રૂપિયાના ઘટાડાને રોકવા અને સટ્ટાકીય વેપારને રોકવા માટે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI)એ બેંકોને નવી સૂચનાઓ આપી છે. આરબીઆઈએ અધિકૃત ડીલરો તરીકે કામ કરતી બેંકોને દિવસના અંત સુધીમાં રૂપિયામાં તેમની ઓપન પોઝિશન $100 મિલિયન સુધી મર્યાદિત કરવા જણાવ્યું છે.
આ પગલું એવા સમયે લેવામાં આવ્યું છે જ્યારે અમેરિકા-ઈઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચેના તણાવને કારણે વેપાર ખાધ વધી છે અને રૂપિયા પર દબાણ વધ્યું છે. કેન્દ્રીય બેંકે કહ્યું છે કે તમામ કોમર્શિયલ બેંકોએ આ દૈનિક મર્યાદા 10 એપ્રિલ સુધીમાં લાગુ કરવી જોઈએ. સાથે જ, જો જરૂર પડે, તો બજારની સ્થિતિ અનુસાર આ મર્યાદામાં ફેરફાર કરી શકાય છે.
નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે જો રૂપિયો સતત ઘટતો રહેશે તો આરબીઆઈ હજુ વધુ કડક પગલાં લઈ શકે છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે આરબીઆઈએ રૂપિયાને ટેકો આપવા માટે તેના વિદેશી મુદ્રા ભંડારનો ઘણો ઉપયોગ કર્યો છે, જેના કારણે તેની હસ્તક્ષેપ કરવાની ક્ષમતા કંઈક અંશે મર્યાદિત થઈ ગઈ છે.
શુક્રવારે, રૂપિયો પ્રથમ વખત ડોલર દીઠ 94 ની નીચે ગયો હતો અને લગભગ 1 ટકા ઘટ્યો હતો. યુ.એસ.-ઈરાન સંઘર્ષની શરૂઆતથી એકંદરે 4 ટકાથી વધુનો ઘટાડો થયો છે.
તે જ સમયે, બ્રેન્ટ ક્રૂડની કિંમત બેરલ દીઠ $ 100 થી ઉપર રહે છે, જે આરબીઆઈના ઓક્ટોબરમાં નિર્ધારિત $ 70 ના અંદાજ કરતા ઘણી વધારે છે. તેના કારણે ભારતનું આયાત બિલ વધ્યું છે અને આરબીઆઈ માટે ફુગાવો અને ચલણ સંતુલન જાળવી રાખવું મુશ્કેલ બન્યું છે.
એક રિપોર્ટ અનુસાર, જો ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઘટાડો થાય છે અને માર્કેટ વેલ્યુએશન (P/E રેશિયો) ઘટે છે, તો ભારતીય બજાર ફરી ગતિ પકડી શકે છે. MK ગ્લોબલ ફાઇનાન્શિયલ સર્વિસિસના રિપોર્ટ અનુસાર આવનારા સમયમાં રૂપિયો સુધરીને 91 પ્રતિ ડૉલરની આસપાસ પહોંચી શકે છે. ઉપરાંત, 10-વર્ષના સરકારી બોન્ડની યીલ્ડ પણ વર્તમાન 6.83 ટકાથી ઘટીને 6.65 ટકાની આસપાસ આવી શકે છે. આ સામાન્ય સ્થિતિ પાછી આવવામાં 2-3 મહિના લાગી શકે છે.
અન્ય એક અહેવાલમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે ઈંધણના ભાવ વધવા છતાં ભારતની અર્થવ્યવસ્થા સ્થિર છે, પરંતુ ક્રૂડ ઓઈલની કિંમતો દેશના બાહ્ય સંતુલન પર વધુ અસર કરશે. જો વૈશ્વિક તેલના ભાવમાં વધારો થતો રહે તો તે ભારતની ચાલુ ખાતાની ખાધ (CAD)ને વિસ્તૃત કરી શકે છે અને આર્થિક વૃદ્ધિ અને ફુગાવાને અસર કરી શકે છે.
