ઈઝરાયેલ, અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલ યુદ્ધ હવે બીજા મહિનામાં પ્રવેશી ચૂક્યું છે. આ સંઘર્ષને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે ઊર્જા પુરવઠા અને કિંમતો અંગે ચિંતા વધી રહી છે. દરમિયાન, પ્રખ્યાત અમેરિકન રાજકીય નિષ્ણાત અને લેખક રોબર્ટ પેપે ચેતવણી આપી છે કે આ લાંબા સંઘર્ષના પરિણામે ઉણપ ભારત અને ગ્લોબલ સાઉથના અન્ય ઘણા દેશોને નાટકીય રીતે અસર કરશે. તેમણે કહ્યું કે નવી દિલ્હી તેના ઉર્જા હિતોની સુરક્ષા માટે ધીરે ધીરે તેહરાન સાથે જોડાઈ રહી છે. ન્યૂઝ એજન્સી ANI સાથે વાત કરતા શિકાગો યુનિવર્સિટીના પોલિટિકલ સાયન્સના પ્રોફેસર રોબર્ટ પેપે કહ્યું કે અમેરિકા ઈરાન પર ગ્રાઉન્ડ એટેક કરે તેવી 70 ટકા શક્યતા છે. તેમણે કહ્યું કે જેમ જેમ તેલના ભાવ વધે છે અને સપ્લાય પર દબાણ આવે છે તેમ ખાદ્યપદાર્થોના ભાવ પણ વધશે. શ્રીમંત દેશો આ વધેલી કિંમતો ચૂકવશે, પરંતુ ગરીબ દેશોએ માત્ર ઊંચી કિંમતો ચૂકવવી પડશે નહીં પરંતુ વાસ્તવિક અછતનો પણ સામનો કરવો પડશે.
ઈરાન તેલ મહાસત્તા બની ગયું છે
રોબર્ટ પેપે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ પર ઈરાનના નિયંત્રણનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે 29 દિવસના સંઘર્ષ બાદ ઈરાન યુદ્ધ પહેલા કરતા વધુ ખતરનાક અને શક્તિશાળી બની ગયું છે. આ દરમિયાન તેમણે કહ્યું કે વાસ્તવમાં ઈરાન હવે તેલની મહાસત્તા બની ગયું છે જે વિશ્વના 20 ટકા તેલ પર નિયંત્રણ કરે છે, જે કોઈપણ અન્ય દેશ કરતા વધુ છે. આ એક મહિના પહેલાનું ઈરાન નથી. પેપે કહ્યું કે અમે હજુ પણ એવી માનસિકતામાં જીવી રહ્યા છીએ કે અમેરિકા પાસે તમામ સત્તા છે અને અમે યુદ્ધમાં પ્રભુત્વ ધરાવે છે, જ્યારે ઈરાન નાની વસ્તુ છે. પરંતુ ઈરાન સમજી શકતું નથી કે તે હારી રહ્યું છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ઈરાન દ્વારા તેના પ્રભાવનો ઉપયોગ હજુ ચરમસીમાએ પહોંચ્યો નથી પરંતુ માત્ર શરૂઆત છે. પેપે જણાવ્યું હતું કે તેલ અને ખાતર ક્ષેત્રોમાં તેની અસર હમણાં જ શરૂ થઈ છે.
ભારતને ખરાબ અસર થશે
પ્રોફેસર પેપે કહ્યું કે લગભગ અઢી અબજ લોકોને આગામી કેટલાક મહિનામાં ઈંધણની તીવ્ર અછતનો સામનો કરવો પડી શકે છે. આ ઈંધણનો ઉપયોગ માત્ર વાહનો માટે જ નહીં પરંતુ રસોઈ અને ખોરાક બનાવવા માટે પણ થાય છે. ખોરાક અને ખાતરની અછત સૌથી ગરીબ દેશોને સૌથી વધુ અસર કરશે. આપણે આની વાસ્તવિક આર્થિક અસરો જોવાનું પણ શરૂ કર્યું નથી. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે ભારત પણ આનાથી ખરાબ રીતે પ્રભાવિત થશે. ભારતમાં પુરવઠો લગભગ અવિદ્યમાન હોઈ શકે છે, જ્યારે યુએસમાં પુરવઠાની કોઈ અછત રહેશે નહીં, જો કે કિંમતો નોંધપાત્ર રીતે વધશે. રોબર્ટ પેપે કહ્યું કે વૈશ્વિક તેલના પુરવઠામાં થોડો વધારો કરી શકાય છે, પરંતુ અસરગ્રસ્ત 20 ટકા પુરવઠાને બદલી શકાતો નથી. તેમણે કહ્યું કે વિશ્વ દરરોજ લગભગ 100 મિલિયન બેરલ તેલનો ઉપયોગ કરે છે. 20 ટકા કટનો અર્થ છે કે પુરવઠો 100 થી ઘટીને 80 થઈ જશે. સંપૂર્ણ ભરપાઈ કરવી અશક્ય છે.
ભારત ઈરાન પ્રત્યે નરમ વલણ અપનાવી રહ્યું છે
તેમણે કહ્યું કે ભારત અને ઈરાન વચ્ચે સભ્યતાના સંબંધો છે અને ભારત ધીમે ધીમે ઈરાન પ્રત્યે નરમ વલણ અપનાવી રહ્યું છે. પેપે કહ્યું કે ભારત હવે ધીમે ધીમે ઈરાન સાથે સંબંધો સુધારી રહ્યું છે. તે આ વાતની ખુલ્લેઆમ જાહેરાત કરવા માંગતો નથી કારણ કે તે અમેરિકાને ગુસ્સે કરવા માંગતો નથી, પરંતુ આવું જ થઈ રહ્યું છે. પેપે વધુમાં કહ્યું કે ભારતીય ટેન્કરો ધીમે ધીમે હોર્મુઝમાંથી પસાર થઈ રહ્યા છે. ઈરાન સાથેની સીધી વાટાઘાટોનું આ પરિણામ છે. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે ઈરાન દ્વારા ભારત પર રાજકીય દબાણ કરવામાં આવી રહ્યું છે અને ભારત વાસ્તવિકતાઓને ધ્યાનમાં લઈને પગલાં લઈ રહ્યું છે. આ દરમિયાન પ્રોફેસર પેપે એમ પણ કહ્યું કે આ યુદ્ધને કારણે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને ભારે રાજકીય કિંમત ચૂકવવી પડી રહી છે.
